Όταν η άλλη χρυσή γενιά του Βελγίου έπαιξε με την Ισπανία

Το Βέλγιο τα τελευταία αρκετά χρόνια έχει μπει στις συζητήσεις χάρη σε μια γενιά παικτών με μεγάλο ταλέντο που κάθε φορά ο ποδοσφαιρικός κόσμος περιμένει να κάνει το μπαμ, μέχρι τελικά αυτή να απογοητεύσει. Οι προβλέψεις και η αίσθηση που είχε ο ποδοσφαιρικός κόσμος σε όλες τις προηγούμενες διοργανώσεις δεν ήταν τραβηγμένες. Το αντίθετο. Δικαιολογούνταν πλήρως από το υλικό που είχε η χώρα, με παίκτες γεμάτους ταλέντο, με παραστάσεις από υψηλότατο επίπεδο, που έπαιζαν σε σπουδαίες ομάδες.

Ίσως το μεγαλύτερο παράδειγμα είναι το Euro 2016. Ένα Βέλγιο που ξεκινά με τον Κουρτουά και τον Αζάρ (της Τσέλσι τότε), τον Ναϊνκγκολάν στα 28, τον 23χρονο Λουκάκου, τον 24χρονο ντε Μπρόινε, τον Βίτσελ, τον Φερμάελεν, τον Φελαϊνί, τον Καράσκο και άλλους πολλούς παίκτες. Παίκτες στην καλύτερη ηλικία ή αρκετά νέους. Και τι κάνει το Βέλγιο; Χάνει από την Ιταλία, κερδίζει τη Β. Ιρλανδία και κερδίζει ζόρικα τη Σουηδία για να προκριθεί. Και όσοι το στηρίζουν και το περιμένουν και λένε “άντε ρε Βέλγιο, παίξε λίγο”, περιμένουν στα νοκ-άουτ να γίνει κάτι. Και πράγματι γίνεται αρχικά. Μια τεσσάρα στην Ουγγαρία στους 16 και μπροστά ο δρόμος ορθάνοιχτος για τον ημιτελικό, καθώς νέος αντίπαλος είναι η Ουαλία και μετά η Πορτογαλία που δεν μπορεί να κερδίσει κανέναν με το τσούκου-τσούκου και φέρνει τη μια ισοπαλία μετά την άλλη. Αλλά δεν θα μάθουμε ποτέ τι θα γινόταν σε μια κόντρα με την ομάδα του Φερνάντο Σάντος.

Γιατί πολύ απλά, εκεί που όλοι ήταν χαλαροί βλέποντας τον Ναϊνγκολάν να ανοίγει το σκορ μόλις στο 13′ στο Πιερ-Μορουά της Λιλ και το Βέλγιο να παίρνει προβάδισμα, έγινε μια από τις πιο απίστευτες ανατροπές των τελευταίων ετών. Η Ουαλία των 4, άντε 4 σοβαρών παικτών, γυρίζει το ματς τούμπα παίζοντας πολύ καλά και κερδίζει με 3-1, σοκάροντας την Ευρώπη. Το Βέλγιο θα αποτύχει και άλλες φορές, σε άλλες διοργανώσεις, αλλά συνήθως με καλούς αντιπάλους. Εκείνο το 2016 ήταν ένα ηχηρό χαστούκι. Δυο χρόνια πριν, το 2014 (με αρκετούς από τους ίδιους παίκτες, αλλά πιο άγουρους) θα αποκλειστεί από την Αργεντινή με 1-0 με γκολ του Γκονζάλο Ιγκουαΐν στα προημιτελικά. Το 2018 θα αποκλείσει τη Βραζιλία στο Μουντιάλ, αλλά θα χάσει δύσκολα από τη Γαλλία με 1-0 στον ημιτελικό, αφού έχει παλέψει. Δεν το λες και κάζο.

Στο Εuro του 2020 αρκετοί παίκτες πλέον είναι 30+, κάποιοι όπως ο Αζάρ βρίσκονται στον κατήφορο της καριέρας τους. Παρόλα αυτά, το Βέλγιο για μια ακόμα φορά θα κάνει το 3/3 σε φάση ομίλων και θα δώσει θάρρος στους φίλους του. Η μοίρα θα το φέρει με την Πορτογαλία στους 16 και το γκολ του αδερφού Αζάρ θα δώσει την πρόκριση. Τα όνειρα θα σταματήσουν όμως στο Μόναχο, εκεί που τα γκολ των Μπαρέλα και Ινσίνιε θα στείλουν το Βέλγιο ξανά στο σπίτι του. Δυο χρόνια αργότερα, στο Μουντιάλ του 2022, θα έρθει το χειρότερο αποτέλεσμα. 1 γκολ σε 3 ματς και αποκλεισμός σε φάση ομίλων για πρώτη φορά όλα αυτά τα χρόνια. Το Βέλγιο πλέον δεν έχει καλή ομάδα και η ταφόπλακα έχει μπει για τα καλά. Μια χρυσή γενιά που δεν κατέκτησε τίποτα, θα πουν πολλοί. Αλλά πόσο εύκολο είναι τελικά; Πόσες και πόσες χώρες, μεγαλύτερες, δεν έχουν αποτύχει στο παρελθόν;

Και εδώ είναι η κουβέντα για το αν το ποτήρι είναι μισοάδειο ή μισογεμάτο. Αν οι απαιτήσεις από μια ομάδα και μια χώρα όπως το Βέλγιο είναι υπερβολικά μεγάλες. Όταν οι γείτονες Ολλανδοί δεν τα έχουν καταφέρει, μήπως είμαστε υπερβολικοί να λέμε losers τους Βέλγους; Πόσο εύκολο είναι να κατακτήσει κάποιος το Μουντιάλ, όταν οι νικητές είναι λίγο πολύ οι ίδιες ομάδες; Η συζήτηση είναι μεγάλη. Το Βέλγιο, ειδικά σε εκείνο το Euro που αποκλείστηκε από την Ουαλία, αδίκησε ξεκάθαρα τον εαυτό του. Άλλες φορές έχασε στις λεπτομέρειες. Έτσι, αυτή η χρυσή γενιά έκλεισε τον κύκλο της και στο φετινό Μουντιά, κανείς δεν περίμενε κάτι από τη χώρα αυτή.

Στα γήπεδα των ΗΠΑ και του Καναδά, όπου έπαιξε στους ομίλους το Βέλγιο, οι περισσότεροι δεν περίμεναν πολλά. Και μεταξύ μας, καλά έκαναν. 1-1 με την Αίγυπτο, 0-0 με το Ιράν και το Βέλγιο σχεδόν ξεγραμμένο. Οι παίκτες του ξυπνούν ρίχνουν μια 5αρα στη Νέα Ζηλανδία και με το Χ στο Ιράν-Αίγυπτος βγαίνουν για μια ακόμα φορά 1οι σε όμιλο. Δεν λέει τίποτα όμως αυτό. Υπάρχουν πραγματικά καλές ομάδες, καλύτερες από το Βέλγιο. Και μέχρι το 85ο λεπτό του αγώνα των 32 στο Σιάτλ, απέναντι στη Σενεγάλη, φαινόταν ότι ήρθε το τέλος. Το Βέλγιο έχανε με 0-2, έτοιμο να μας πει αντίο. Οι παίκτες του μαλώνουν στο γήπεδο, κατάσταση αποσύνθεσης. Αλλά όπως και το 2018 με την Ιαπωνία, με κάποιον μαγικό τρόπο βρίσκει αντίδραση και μάλιστα σε λιγότερα λεπτά. Το Βέλγιο φέρνει το ματς στο 2-2 με γκολ στο 86′ και το 89′ και με το πέναλτι του Τίλεμανς στην παράταση έρχεται η πρόκριση με 3-2.

Δεν αρκούσε όμως αυτό για να μπει το Βέλγιο στη συζήτηση του what if. Ποιος να το πιστέψει δηλαδή από τη στιγμή που βρίσκεται στο πιο δύσκολο ταμπλό και δεν έχει δείξει πολλά πράγματα; Χρειάζεται να έρθει ο κάτοχος του βραβείου ειρήνης της FIFA για να πούμε “σήμερα είμαι Βέλγος”. Το Βέλγιο αντιμετωπίζει τις ΗΠΑ, το γνωστό σκάνδαλο με την κάρτα του Μπάλογκαν και τις πολιτικές πιέσεις λαμβάνει χώρα, και ένα ματς το οποίο δεν θα σε έκανε να χάσεις τον ύπνο σου υπό κανονικές συνθήκες, γίνεται νο1 θέμα συζήτησης παγκοσμίως. Ο Μπάλογκαν ξεκινά και το Βέλγιο σε μια ιστορία εξιλέωσης για τα όσα έχει προκαλέσει στους λίγους, αλλά πιστούς του φίλους, βγάζει μια απίστευτη αντίδραση. Μια αντίδραση που λες “καλά πού το έκρυβαν αυτό;”. Γιατί δεν είναι ότι κερδίζει τις ΗΠΑ, αλλά ότι κάνει πιθανότατα το καλύτερο παιχνίδι του εδώ και καιρό, σκορπώντας με 4-1 τους διοργανωτές και δίνοντας χαρά σε αρκετούς ουδέτερους.

Το ματς με τις ΗΠΑ που έκανε ολόκληρο τον κόσμο να ασχοληθεί πάλι με το Βέλγιο

Και τώρα; Τι γίνεται τώρα; Το Βέλγιο βρίσκεται ξανά σε προημιτελικά, εκεί που κανείς δεν το περίμενε. Μπορεί να φτάσει στην 4αδα ξανά; Με αυτούς τους παίκτες; Τα εύκολα, όσο εύκολα ήταν, τελείωσαν. Απέναντί του βρίσκεται η Ισπανία. Ναι, η Ισπανία δεν μαγεύει, ναι, δεν παίζει κανένα εντυπωσιακό ποδόσφαιρο, αλλά όχι μόνο δεν χάνει, δεν ξέρει και τι σημαίνει να δέχεσαι γκολ. Και αν δει κανείς την προϊστορία, οι ελπίδες είναι ελάχιστες. Η τελευταία νίκη του Βελγίου επί της Ισπανίας σε μεγάλη διοργάνωση είναι το μακρινό 1980, στο Euro. Αλλά καμιά φορά δεν χρειάζεται να κερδίσεις στα 90 λεπτά. Ούτε στα 120. Και κατά σύμπτωση, ακριβώς 40 χρόνια πριν, το Βέλγιο έπαιζε ξανά προημιτελικό Μουντιάλ με την Ισπανία, ήταν ξανά αουτσάιντερ, είχε ξανά εσωτερικά ζητήματα και όμως κατάφερε να κάνει τη μεγάλη έκπληξη.

Μεταφερόμαστε σε ένα από τα καλύτερα Μουντιάλ όλων των εποχών, αυτό που έγινε στο Μεξικό το 1986. Όσο περίεργο και να ακούγεται στις μέρες μας, η Ισπανία εκείνα τα χρόνια ήταν κάτι σαν το σύγχρονο Βέλγιο. Μια ομάδα με καλούς παίκτες που είχε την ταμπέλα του λούζερ. Το 1986 οι Ισπανοί κάνουν το υπερατλαντικό ταξίδι γεμάτοι αισιοδοξία. Το ρόστερ έχει ορισμένους πολύ καλούς παίκτες. Μπουτραγκένιο, Θουμπιθαρέτα, Μίτσελ, Βίκτορ, Καμάτσο, Σαλίνας. Θα χάσει από τη Βραζιλία με 1-0 στους ομίλους, αλλά θα κερδίσει τα άλλα δύο παιχνίδια της. Στους 16 θα διαλύσει την εξαιρετική Δανία της εποχής με 5-1 και τον “Γύπα”, τον 22χρονο Εμίλιο Μπουτραγκένιο να σκοράρει τέσσερις φορές. Η αισιοδοξία είναι μεγάλη για τους Ισπανούς

Ο Γιαν Κέλεμανς με το σομπρέρο του

Από την άλλη πλευρά είναι το Βέλγιο. Το Βέλγιο που είναι μια μίξη έμπειρων παικτών, όπως ο αρχηγός Γιαν Κέλεμανς της Μπριζ, ο τερματοφύλακας Ζαν-Μαρί Πφαφ της Μπάγερν Μονάχου, ο Φράνκι Φερκάουτερεν της Άντερλεχτ, αλλά διαθέτει και ορισμένους νέους παίκτες, όπως ο πιτσιρικάς Έντσο Σίφο. Το Βέλγιο είχε καλή ομάδα τότε, είχε κάνει σπουδαίες πορείες στο Εuro, αλλά για να φτάσει στο Μεξικό, έπρεπε να αποκλείσει σε μπαράζ τους γείτονες Ολλανδούς. Κέρδισε με 1-0 στο Βέλγιο, αλλά στη ρεβάνς με δυο γκολ στο 2ο ημίχρονο βρέθηκε να χάνει με 2-0, μέχρι που στο 85′ ο αμυντικός Γκρουν έδωσε τη λύση, έκανε το 2-1, έστειλε τους Ολλανδούς στους καναπέδες τους και το Βέλγιο στο Μουντιάλ.

Παρά το γεγονός ότι το Βέλγιο ζούσε μια εξαιρετική τότε περίοδο, το 1980 έφτασε στον τελικό του Euro, τα πράγματα δεν ήταν ρόδινα. Το κλίμα στην ομάδα δεν ήταν καλό. Ήταν σχεδόν τοξικό. Το σκάνδαλο δωροδοκίας στο πρωτάθλημα του 1982 που έγινε γνωστό δύο χρόνια αργότερα, είχε δημιουργήσει μια τρομερή κόντρα ανάμεσα στους παίκτες της Άντερλεχτ και της Σταντάρ Λιέγης. Μια κόντρα που είχε δηλητηριάσει εκείνη τη χρυσή γενιά. Η Σταντάρ την τελευταία αγωνιστική πλήρωσε παίκτες της Βάτερσαι από το Γκενκ για να κάτσουν να χάσουν και έτσι η ομάδα της Λιέγης να κατακτήσει το πρωτάθλημα, με θύμα την Άντερλεχτ.

40 χρόνια μετά, η ομάδα του 1986 συναντήθηκε

Παράλληλα, η απόφαση του κόουτς Γκι Τάις να στείλει τις γυναίκες και τις φιλενάδες των ποδοσφαιριστών σε άλλο ξενοδοχείο και να μην επιτρέπει τις… συναντήσεις τους, είχε χαλάσει ακόμα περισσότερο το κλίμα. Κάπως έτσι, μπροστά σε 110.000 θεατές στο Αζτέκα, το Βέλγιο έχασε στην πρεμιέρα από το Μεξικό με 2-1. Στο 2ο παιχνίδι το Βέλγιο κέρδισε με 2-1 το αδύναμο Ιράκ, αλλά χωρίς να εντυπωσιάσει. Στο τρίτο ματς το Βέλγιο προηγείται δύο φορές, αλλά η Παραγουάη ισοφαρίζει άλλες δυο και το ματς έρχεται 2-2. Το Βέλγιο τερματίζει 3ο στον όμιλό του, αλλά καθώς είναι στις καλύτερες τρίτες ομάδες παίρνει τελικά την πρόκριση.

Με την ομάδα να μην είναι καλή στους αγώνες και την κατάσταση στα αποδυτήρια επίσης όχι θετική, ο κόουτς Γκι Ντάις κάνει σημαντικές αλλαγές, ορισμένες αναγκαστικές λόγω τραυματισμών, δίνοντας ταυτόχρονα ευκαιρίες και σε πιτσιρικάδες όπως ο 20χρονος Ντεμόλ και ο 21χρονος Φέρφορτ. Η ομάδα που κατεβαίνει στους 16 απέναντι στη Σοβιετική Ένωση έχει αλλάξει σχεδόν κατά το ήμισυ σε σχέση με το πώς κατέβηκε στους ομίλους. Οι περίπου 30.000 φίλαθλοι εκείνη τη μέρα στη Λεόν του Μεξικού δεν ήξεραν ότι θα έβλεπαν ένα από τα πιο σπουδαία νοκ-άουτ παιχνίδια στην ιστορία των Μουντιάλ. Η Σοβιετική Ένωση δεν ήταν καθόλου κακή ομάδα. Το αντίθετο. Δυο χρόνια αργότερα θα έφτανε στον τελικό του Euro και θα υπέκυπτε στην ανωτερότητα το φαν Μπάστεν και των υπολοίπων.

Οι Σοβιετικοί μπήκαν δυνατά και έχαναν τη μία φάση μετά την άλλη, μέχρι ο Μπελάνοφ να βάλει μια γκολάρα για το 1-0. Το παιχνίδι ήταν συναρπαστικό, με τη Σοβιετική Ένωση να είναι καλύτερη, το Βέλγιο να ισοφαρίζει, τον Μπελάνοφ να κάνει το 2-1, τον Κέλεμανς το 2-2 και το ματς να πηγαίνει στην παράταση. Εκεί η μάχη συνεχίστηκε, με το Βέλγιο να παίρνει για πρώτη φορά το προβάδισμα και να κάνει το σκορ 4-2 στο 109′. Ο Μπελάνοφ, με πέναλτι, έκανε χατ-τρικ, αλλά οι Σοβιετικοί δεν κατάφεραν κάτι άλλο. Το Βέλγιο με 4-3 έπαιρνε την πρόκριση.

Έτσι, στις 22 Ιουνίου του 1986, στην Πουέμπλα, η Ισπανία και το Βέλγιο έπαιζαν για μια θέση στα ημιτελικά. Για τον περισσότερο κόσμο, η Ισπανία ήταν το μεγάλο φαβορί. Είχε μια καλή φουρνιά παικτών, είχε ρίξει μια 5αρα στη Δανία, είχε λιγότερη κούραση στα πόδια της, καθώς οι Βέλγοι είχαν παίξει τα 120 λεπτά. Δεν είναι υπερβολή να πούμε, ότι οι (αρκετά συχνά) υπερόπτες Ισπανοί σκέφτονταν ήδη τον ημιτελικό. Την ημέρα του αγώνα, ο Ολλανδός Λίο Μπενάκερ που ξέρει καλά το Βέλγιο, με άρθρο του στην Ελ Παΐς προειδοποιεί τους Ισπανούς, ως κόουτς της Ρεάλ Μαδρίτης.

Κάνει μια πλήρη τακτική ανάλυση, λέει ότι ναι μεν παίζει 4-4-2 όπως η Δανία, αλλά είναι τακτική καλύτερη, πιο αμυντικογενής και γράφει τα δυνατά και πιθανά αδύνατα σημεία του Βελγίου. Είναι άγνωστο αν η Ελ Παΐς έφτασε στην Πουέμπλα ώστε ο κόουτς Μιγκέλ Μουνιόθ να πάρει ιδέες. Το Βέλγιο πράγματι μπήκε αρκετά σφιχτά, η Ισπανία δεν έκανε και πολλά πράγματα, μέχρι που ο πανύψηλος Γιαν Κέλεμανς της Μπριζ, βρέθηκε αμαρκάριστος και σκόραρε με κεφαλιά στο 35′. Το ημίχρονο έληξε έτσι.

Η Ισπανία μπήκε καλύτερα στο 2ο ημίχρονο και πίεζε. Αλλά ήταν η ώρα του Ζαν-Μαρί Πφαφ να δείξει την αξία του, όσες φορές χρειάστηκε. Το Βέλγιο έκατσε πίσω και τελικά ίσως να είχε πάρει τη νίκη (όπως είπαμε, η τελευταία εξακολουθεί να παραμένει αυτή στο Euro του 1980), αν ο Σενιόρ μετά από ένα κόρνερ δεν έπιανε ένα καλό σουτ εκτός περιοχής και ο Πφαφ χωρίς καλή ορατότητα δεν το έτρωγε. 1-1. Το ματς πήγε στην παράταση, όπου απλά οι 22 παίκτες περίμεναν, εξαντλημένοι, να τελειώσει το ματς. Και πράγματι αυτό έγινε.

«Γνώριζα ότι απλά έπρεπε να αποκρούσω ένα πέναλτι γιατί ήμουν σίγουρος ότι οι συμπαίκτες μου θα τα έβαζαν όλα», δήλωσε μετά το τέλος του ματς ο Ζαν-Μαρί Πφαφ. Η αλήθεια είναι όμως, ότι τα πράγματα δεν ήταν τόσο εύκολα για να φτάσουμε εκεί. Ο Γκι Τάις «έδωσε» ορισμένους από τους παίκτες του: «Τα πέναλτι ήταν απίστευτα γιατί έπρεπε να βασιστούμε στους πιο μικρούς μας παίκτες να το κάνουν. Αρκετοί από τους βετεράνους ήταν πολύ φοβισμένοι», δήλωσε. Πράγματι, από τους πέντε εκτελεστές είχαμε τον 23χρονο Κλάαεσεν, τον 20χρονο Σίφο, τον 21χρονο Φένφορτ και τον 24χρονο φαν ντερ Ελστ. Ο μόνος έμπειρος που σούταρε ήταν ο 34χρονος Ούγκο Μπρος.

Ο Πφαφ έπεσε σωστά στα 3 από τα 5 πέναλτι και απέκρουσε το ένα, αυτό του Ελόι, και ήταν όντως αρκετό. Τα πέναλτι των Βέλγων ήταν άψογα όλα, ο Θουμπιθαρέτα δεν πλησίασε σε απόκρουση σε κανένα. Το Βέλγιο κέρδισε με 5-4 στα πέναλτι και πήρε την ιστορική πρόκριση στην 4αδα. Οι Ισπανοί θα έπρεπε να κάνουν υπομονή αρκετά χρόνια για να τα καταφέρουν να πάρουν έναν τίτλο. Οι Βέλγοι έπαιξαν το παιχνίδι τους με την Αργεντινή, αποκλείστηκαν, είχαν παράπονα για τη διαιτησία, έχασαν στον μικρό τελικό από τη Γαλλία, αλλά αυτά είναι μια κουβέντα για επόμενο κείμενο. Ας επιστρέψουμε στο παρόν.

Μπορεί το Βέλγιο να κάνει μια τέτοια έκπληξη που αυτή τη φορά θα είναι ακόμα μεγαλύτερος άθλος; Ακόμα μεγαλύτερος γιατί τώρα η Ισπανία δεν είναι η λούζερ ομάδα του παρελθόντος. Έχει κατακτήσει τίτλους, έχει φανέλα και έχει και καλύτερη ομάδα. Οι πιθανότητες, όπως είπαμε, δεν είναι πολλές. Το Βέλγιο δεν έχει καμιά χρυσή γενιά πλέον. Έχει ορισμένους παίκτες στα τελευταία τους, κάποιους πιο νέους και καλούς, αλλά δεν πείθει. Είναι ένα ματς όμως, η ψυχολογία των Βέλγων είναι στα ύψη και θα μπει για να καταφέρει κάτι που δεν έχει καταφέρει εδώ και 46 χρόνια. Να κερδίσει την Ισπανία.