Όταν ο Χαλίλχοτζιτς πήρε τη Λιλ από τη 2η κατηγορία και την πήγε στο Τσάμπιονς Λιγκ

Την προηγούμενη εβδομάδα η Ναντ ανακοίνωσε την πρόσληψη του Βαχίντ Χαλίλχοτζιτς, που θα αναλάβει τη θέση του προπονητή μέχρι το τέλος της σεζόν. Η ιστορική ομάδα βρίσκεται σε δύσκολη θέση. Λίγο πριν την τελική ευθεία του πρωταθλήματος είναι προτελευταία και απειλείται με υποβιβασμό για πρώτη φορά μετά από 13 χρόνια. Η είδηση της συμφωνίας προκάλεσε αίσθηση στη Γαλλία γιατί ο Βόσνιος τεχνικός είχε αποσυρθεί από τους πάγκους εδώ και τέσσερα χρόνια. Κάτι πολύ λογικό αφού φέτος θα κλείσει τα 74 του! Το συναισθηματικό δέσιμο που έχει όμως με τη Ναντ (πέρασε έξι χρόνια της ζωής του εκεί, πέντε ως παίκτης και ένα ως προπονητής) αποδείχτηκε πιο ισχυρό από την επιθυμία για μια χαλαρή ζωή μετά τη σύνταξη.

Ο Χαλίλχοτζιτς δεν ήταν ποτέ το πολύ μεγάλο όνομα της προπονητικής αλλά η καριέρα του στους πάγκους μόνο αμελητέα δεν είναι. Μέχρι και σήμερα παραμένει ο μοναδικός που έχει οδηγήσει τέσσερις διαφορετικές χώρες στο Μουντιάλ, κερδίζοντας την πρόκριση από τη φάση των προκριματικών. Την Ακτή Ελεφαντοστού το 2010, την Αλγερία το 2014, την Ιαπωνία το 2018 και το Μαρόκο το 2022. Το ακόμα πιο εντυπωσιακό από αυτό είναι ότι στις τρεις από τις τέσσερις περιπτώσεις δεν έκατσε στον πάγκο στο Μουντιάλ γιατί απολύθηκε λίγο καιρό πριν το τουρνουά, λόγω διαφωνιών με παίκτες ή την ομοσπονδία! Υπάρχει όμως στο βιογραφικό του ένα ακόμα μεγαλύτερο κατόρθωμα. Αυτό θα θυμηθούμε σήμερα.

Σεπτέμβριος 1998. Η Λιλ αγωνίζεται για δεύτερη σερί σεζόν στη 2η κατηγορία και έχει ξεκινήσει το πρωτάθλημα πολύ άσχημα. Στα οχτώ πρώτα παιχνίδια έχει κάνει μόλις μια νίκη. Σε μια προσπάθεια να σώσει τη χρονιά, η διοίκηση προχωράει σε πρόωρη αλλαγή προπονητή. Στη βόρεια Γαλλία καταφτάνει ο 46χρονος τότε Χαλίλχοτζιτς, που έχει μόνο δυο σεζόν στο βιογραφικό του ως προπονητής. Μια χρονιά με τη Μποβέ στη 2η κατηγορία και μια στο Μαρόκο με τη Ραζά. Οι περισσότεροι στη Γαλλία τον ξέρουν μόνο για την καριέρα του ως επιθετικός, αφού είχε φορέσει στα 80s τη φανέλα της Ναντ και της Παρί.

Αυτό που ελάχιστοι γνωρίζουν τότε είναι πως ο Χαλίλχοτζιτς ζει σχεδόν από θαύμα. Στο ενδιάμεσο των δυο καριερών, όταν δηλαδή κρέμασε τα παπούτσια του στα τέλη των 80s, είχε επιστρέψει στην πατρίδα του για να φροντίσει τον άρρωστο πατέρα του. Εκεί άνοιξε αρχικά ένα μπαρ, έκανε μαθήματα για να πάρει δίπλωμα προπονητικής και αργότερα έγινε τεχνικός διευθυντής στη Βελέζ Μόσταρ. Μέχρι που ξεκίνησε ο πόλεμος της Γιουγκοσλαβίας.

Μια μέρα ένας φίλος του έδωσε ένα πιστόλι “για παν ενδεχόμενο”. Τη συνέχεια ας την ακούσουμε από τον ίδιο: “H σύζυγός μου άκουσε φασαρία κοντά στο σπίτι. Βγήκα μέσα στη νύχτα να δω τι έγινε αλλά δεν βρήκα τίποτα. Έβαλα τότε το πιστόλι πίσω από την πλάτη, μέσα στη ζώνη του παντελονιού μου, γιατί εκείνη την περίοδο αν με έβλεπε κάποιος με όπλο στο χέρι, θα μπορούσε άνετα να με πυροβολήσει. Ενώ επέστρεφα, κάποια στιγμή το πιστόλι άρχισε να με ενοχλεί. Πήγα τότε να το βγάλω από το παντελόνι αλλά εκείνο εκπυρσοκρότησε. Μπορείς να πεις πως πυροβόλησα μόνος μου τον κώλο μου! Ευτυχώς, σώθηκα από θαύμα.” Για καλή του τύχη η σφαίρα μπήκε μόνο 5-10 εκατοστά στο σώμα και δεν πείραξε κάποιο όργανο. Παρά την, ας την πούμε, αστοχία του πέρασε πολλές εβδομάδες στο νοσοκομείο και λίγο καιρό αργότερα εγκατέλειψε τη χώρα γιατί το σπίτι του κάηκε ολοσχερώς.

Η Λιλ ήταν η πρώτη μεγάλη ευκαιρία να αποδείξει ότι μπορεί να σταθεί και ως προπονητής. Για να το πετύχει, επιστράτευσε όλη τη σκληράδα που είχε αποκτήσει από τα όσα πέρασε στη ζωή του. Με λίγα λόγια, έγινε ένας Φέλιξ Μάγκατ των Βαλκανίων. Στις προπονήσεις του οι παίκτες του υπέφεραν. Η φυσική κατάσταση ήταν γι’ αυτόν το παν και για να φτάσουν οι ποδοσφαιριστές στα επίπεδα που επιθυμούσε, έπρεπε πρώτα να φτάσουν στο χείλος της αντοχής τους. O Γάλλος αμυντικός Τζονί Εκέρ θυμάται: “Τρέχαμε ασταμάτητα. Πουθενά αλλού δεν έχω τρέξει τόσο. Ο Χαλίλχοτζιτς το απολάμβανε ξεκάθαρα. Η αγαπημένη ατάκα του ήταν «Όποιος ξεράσει πρώτος, θα τον φιλήσω». Ήξερε ότι αν έφτανες στο σημείο να ξεράσεις σημαίνει ότι είχες περάσει τα όρια σου”.

Αυτή η ιδιαίτερη (κάποιοι θα την χαρακτήριζαν και με χειρότερες λέξεις) σχέση με τους παίκτες τον συνόδευσε σε όλη του την καριέρα, εξού και τα διάφορα προβλήματα που είχε με αρκετούς από αυτούς αργότερα και στις εθνικές. Χάρη σε αυτόν πάντως κάποιοι έκαναν μια καλή μεταγραφή, όπως ο Πασκάλ Σιγκάν που πήγε στην Άρσεναλ, ο Μπρουνό Σεϊρού στη Λίβερπουλ και ο Ματιέ Ντελπιέρ στη Στουτγκάρδη. Ο Εκέρ δηλώνει ανεπιφύλακτα ότι του οφείλει πολλά, γιατί χάρη στη δουλειά που έριξε μαζί του κατάφερε να βελτιωθεί ως επαγγελματίας. Κι ας ήταν κάπως αποθαρρυντική η πρώτη τους συνάντηση: “Την πρώτη μου μέρα εκεί, κι ενώ είχα μόλις υπογράψει το συμβόλαιο, συναντηθήκαμε στο διάδρομο. Ήταν η πρώτη φορά που βρισκόμασταν. Με κοίταξε και η πρώτη του κουβέντα ήταν “Γαμώτο, είσαι πολύ χοντρός. Πρέπει να χάσεις κιλά”! Όταν γύρισα σπίτι προβληματίστηκα για το αν είχα κάνει τη σωστή επιλογή που πήγα εκεί”.

Όλα αυτά τα τερτίπια όμως είχαν αποτέλεσμα. Με τον Χαλίλχοτζιτς η Λιλ άλλαξε ριζικά το στιλ της και έγινε ξανά ανταγωνιστική. Στην πρώτη του σεζόν εκεί κατάφερε να επαναφέρει την ομάδα στις πρώτες θέσεις και έχασε για λίγο την άνοδο στη Λιγκ 1. Την επόμενη χρονιά η άνοδος δεν του ξέφυγε. Η Λιλ ήταν η καλύτερη ομάδα της κατηγορίας με χαοτική διαφορά από την επόμενη. Τερμάτισε πρώτη με 16 βαθμούς διαφορά και με μια άμυνα που έτρωγε γκολ με το ζόρι. Σε 38 παιχνίδια η μπάλα κατέληξε στην εστία της μόνο 25 φορές.

Χωρίς πολλές μεταγραφές και χωρίς αρκετά χρήματα για να αναβαθμίσει το ρόστερ, ο Βόσνιος έπρεπε να δουλέψει με αυτά που είχε και στη μεγάλη κατηγορία. Ο στόχος ήταν φυσικά να μην υποβιβαστεί. Αυτό που ακολούθησε δεν το περίμενε κανένας. Για άλλη μια χρονιά η Λιλ έτρωγε γκολ πολύ δύσκολα και έτρεχε περισσότερο από όλους. Η δουλειά του στη φυσική κατάσταση απέδωσε καρπούς κι αυτό φαινόταν κυρίως στα τελευταία λεπτά των αγώνων. Όταν οι αντίπαλοι έριχναν ταχύτητα, οι παίκτες του έβρισκαν την ευκαιρία για να καλύψουν την όποια διαφορά ποιότητας υπήρχε. Εκείνη τη χρονιά η Λιλ έβαλε περισσότερα γκολ από κάθε άλλον μετά το 80ο λεπτό των αγώνων.

Αντί να παλεύει για τη σωτηρία, η ομάδα βρισκόταν στο μεγαλύτερο διάστημα στις πρώτες θέσεις. Πήρε διπλά μέσα στην έδρα της Λιόν, της Μαρσέιγ και της Μονακό και δυο ισοπαλίες από τη μετέπειτα πρωταθλήτρια Ναντ. Έχοντας την καλύτερη άμυνα στο πρωτάθλημα, τερμάτισε στην 3η θέση, πίσω μόνο από Ναντ και Λιόν. Αυτό της έδινε ένα εισιτήριο για τα προκριματικά του Τσάμπιονς Λιγκ. Για μια ομάδα που είχε μόλις ανέβει στην πρώτη κατηγορία, αυτή ήταν μια τεράστια επιτυχία. Για τη Λιλ, που δεν είχε καταφέρει ποτέ ξανά στην ιστορία της να βγει στην Ευρώπη, μια έξοδος στο Τσάμπιονς Λιγκ ήταν κάτι σαν ασύλληπτος άθλος.

Παρά το ενδιαφέρον αρκετών ομάδων ο Χαλίλχοτζιτς παρέμεινε στον πάγκο, θέλοντας να ολοκληρώσει αυτό που ξεκίνησε. Για να ζήσουν το όνειρο με το σεντόνι στο κέντρο του γηπέδου οι Γάλλοι έπρεπε να περάσουν έναν μόνο προκριματικό γύρο. Η κληρωτίδα όμως είχε κέφια και τους έφερε αντιμέτωπους με την Πάρμα. Την πανίσχυρη Πάρμα εκείνης της περιόδου, που είχε παίκτες όπως τον Καναβάρο, τον Αλμέιδα, τον Ντι Βάιο, τον Νακάτα, τον Μικού και τον Σουκούρ. Μια ομάδα που την προηγούμενη δεκαετία είχε κερδίσει δυο φορές το UEFA, μια το κυπελλούχων, δυο κύπελλα Ιταλίας και από ένα Σούπερ Καπ (Ιταλίας και Ευρώπης). Η παντελώς άγνωστη στο ευρωπαϊκό κοινό Λιλ θεωρητικά είχε λιγοστές ελπίδες απέναντι της.

Ένας από αυτούς τους λίγους που πίστευαν στην πρόκριση ήταν ο Χαλίλχοτζιτς. Όπως λέει ο Εκέρ, ο Βόσνιος είχε μελετήσει διεξοδικά τους Ιταλούς, ήξερε τα πάντα για την τακτική τους και είχε εξηγήσει στους παίκτες πως στα πρώτα παιχνίδια της σεζόν εμφανίζονται πάντα ανέτοιμοι. Γι’ αυτό ήταν σίγουρος πως με σωστή προετοιμασία και λίγη τύχη η Λιλ μπορεί να κάνει την έκπληξη. Πώς έγινε εκείνη η μελέτη σε εποχές που οι προπονητές δεν είχαν πρόσβαση σε πολλά δεδομένα; Με κάποιες παραδοσιακές και λίγο αντισυμβατικές μεθόδους. Όπως αποκάλυψε ο ίδιος ο Χαλίλχοτζιτς πολλά χρόνια αργότερα, ταξίδεψε στην Ιταλία με τον βοηθό του και κρύφτηκαν μέσα σε ένα δάσος δίπλα στο προπονητικό κέντρο της Πάρμα! Σαν σωστοί κατάσκοποι, φορούσαν ρούχα παραλλαγής για να μην εντοπιστούν, ενώ κατά τη διάρκεια της κατασκοπίας τους ο βοηθός του γλίστρησε και έπεσε μέσα σε μια μικρή χαράδρα. Ένα ατύχημα που του χάρισε μερικές σοβαρές γρατζουνιές. Το ανορθόδοξο αυτό σκάουτινγκ έπιασε τόπο και η Λιλ έκανε τη μεγάλη έκπληξη. Κέρδισε με 0-2 μέσα στο Ταρντίνι και πήρε την ιστορική πρόκριση, καθώς στη ρεβάνς στη Γαλλία οι Ιταλοί κέρδισαν μόνο με 0-1.

Με αυτόν τον τρόπο η Λιλ βρέθηκε για πρώτη φορά στα μεγάλα σαλόνια του Τσάμπιονς Λιγκ. Εκεί αντιμετώπισε στον όμιλο τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, την Ντεπορτίβο και τον Ολυμπιακό. Κατάφερε να μη χάσει ούτε ένα ματς στην έδρα της (δυο ισοπαλίες και μια νίκη με 3-1 επί των ερυθρόλευκων), πήρε Χ μέσα στην Ισπανία και έχασε δύσκολα στο Όλντ Τράφορντ (1-0) και στην Αθήνα (2-1). Τελικά τερμάτισε 3η και συνέχισε στο κύπελλο UEFA. Εκεί απέκλεισε άλλη μια δυνατή ιταλική ομάδα, τη Φιορεντίνα, με νίκες μέσα-έξω και τελικά αποκλείστηκε στην 4η φάση από τη Ντόρτμουντ με δυο ισοπαλίες. Όλα αυτά ενώ παράλληλα στο πρωτάθλημα ήταν ξανά πολύ ψηλά στη βαθμολογία.

Εκεί κάπου ολοκληρώθηκε και το έργο του Χαλίλχοτζιτς. Το καλοκαίρι του 2002 είπε αντίο στη Λιλ (το όνομα του ακούστηκε τότε έντονα και για τον Ολυμπιακό) έχοντας αφήσει πίσω του μια ιστορία που κανένας στην πόλη δεν θα ξεχάσει. Πήρε μια ομάδα που ζοριζόταν στη 2η κατηγορία και μέσα σε 3,5 περίπου χρόνια την ανέβασε στη Λιγκ 1, την έβγαλε πρώτη φορά στην Ευρώπη, την έβαλε στους ομίλους του Τσάμπιονς Λιγκ και της έδωσε πρωταγωνιστικό ρόλο εντός συνόρων μετά από δεκαετίες μετριότητας. Από το 1954 που κατέκτησε το τελευταίο της πρωτάθλημα και μετά, η Λιλ δεν είχε τερματίσει ποτέ πάνω από την 6η θέση στην πρώτη κατηγορία. Στα δυο πρώτα χρόνια με τον Χαλίλχοτζιτς στη Λιγκ 1 βγήκε 3η και 5η.