Ο Λουτσιάνο Σπαλέτι είναι σαν το παλιό καλό κρασί

Λίγο πιο έξω από τη Φλωρεντία υπάρχει το Τσερτάλντο. Είναι γνωστό για τρεις ανθρώπους. Τον συγγραφέα και ποιητή της Αναγέννησης Τζοβάνι Μποκάτσιο (που τον ξέρουμε ως Βοκάκιο), τον ηθοποιό Ερνέστο Καλίντρι και τον Λουτσιάνο Σπαλέτι. Εκεί μεγάλωσε ο τελευταίος, σε ένα μέρος που… μυρίζει Τοσκάνη. Σε μια πεδιάδα και κάποιους λόφους, με το πάνω μέρος του χωριού να κρατά το μεσαιωνικό του κομμάτι ατόφιο στο Άνω Τσερτάλντο. Ο Σπαλέτι δεν είναι ο τύπος που άλλαξε εντελώς ζωή επειδή αγαπούσε και αγαπά ακόμα το ποδόσφαιρο. Και γι’ αυτό επιστρέφει συχνά εκεί όπου όλα ξεκίνησαν.

Σήμερα, λίγο χιλιόμετρα μακριά από το Τσερτάλντο, στο Μονταϊόνε υπάρχει “Το Κτήμα”, μια έκταση περίπου 500 στρεμμάτων, γεμάτη με αμπέλια και ελιές, αλλά και κότες, πάπιες, μέχρι και αλπάκα. Ο Σπαλέτι βγάζει το κρασάκι του και το λαδάκι του και έχει χτίσει και έξι σπίτια τα οποία νοικιάζονται σε τουρίστες για να απολαύσουν την ησυχία, τις ομορφιές και τη θέα της Τοσκάνης. Και επειδή κάνουμε και ρεπορτάζ, οι τιμές δεν είναι και άσχημες για τα δεδομένα της περιοχής. Περίπου 360-380€ τη βραδιά για σπίτια που φιλοξενούν 4 άτομα. Αλλά για τον Λουτσιάνο Σπαλέτι, το κτήμα του δεν είναι απλά μια μπίζνα. Είναι ένα καταφύγιο, ένας τόπος ηρεμίας. Όπως ποιητικά έχει δηλώσει, είναι γι’ αυτόν ένα μέρος στο οποίο “καλύπτει απλά ξεχασμένα συναισθήματα, περιτριγυρισμένος από τη φύση και τα ζώα“.

Εκεί άλλωστε αποσύρθηκε μετά την κατάκτηση του πρωταθλήματος με τη Νάπολι, μετά τη μεγαλύτερη επιτυχία της καριέρας του. Μια καριέρα που ξεκίνησε παίζοντας ποδόσφαιρο σε χαμηλό επίπεδο. Έπαιξε στους μικρούς τη Φιορεντίνα, αλλά ήταν εμφανές ότι δεν ήταν για τέτοιο επίπεδο. Δεν το άφησε όμως νωρίς το ποδόσφαιρο. Το αντίθετο. Έπαιξε μέχρι τα 34 του περίπου, αλλά σε μικρές επαρχιακές ομάδες, όπως Σπέτσια και Βιαρέτζιο και μεγαλύτερο όνομα ήταν η Έμπολι.

Ούτε όμως και προπονητικά ήταν εύκολα τα πράγματα. Ξεκίνησε από την ομάδα στην οποία κρέμασε τα παπούτσια του, την Έμπολι. Σε μια περίοδο κατά την οποία ο σύλλογος ήταν σε τραγική κατάσταση και έπαιζε στις χαμηλότερες κατηγορίες. Εκεί ήταν αρχικά στις ακαδημίες, αλλά με τον σύλλογο να παραπαίει και να βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της της Γ’ εθνικής αναλαμβάνει την πρώτη ομάδα όταν ο πρώτος προπονητής φεύγει. Τη σώζει στα μπαράζ και επιστρέφει στις ακαδημίες, αλλά σύντομα θα τον χρειαστούν και πάλι. Αναλαμβάνει τη σεζόν 1995-96 και κάνει θαύματα. Την ανεβάζει στη Serie B και σε έναν χρόνο μόνο την ανεβάζει στη Serie A για πρώτη φορά μετά από 10 χρόνια. Και το ακόμα πιο δύσκολο: καταφέρνει να την σώσει και να την κρατήσει εκεί.

Αυτό δεν περνά απαρατήρητο και αναλαμβάνει ακόμα μια δύσκολη αποστολή. Τη Σαμπντόρια. Απολύεται και προσλαμβάνεται ξανά μετά από δύο μήνες (μιλάμε για Ιταλία), αλλά στο τέλος δεν θα τα καταφέρει να τη σώσει. Κάτι παρόμοιο και άκρως ιταλικό θα ζήσει και στη Βενέτσια, όπου απολύεται και προσλαμβάνεται ξανά. Μια καλούτσικη πορεία στην Ουντινέζε και μετά ένα καλό πέρασμα από την Ανκόνα. Επιστροφή στην Ουντινέζε μετά από περίπου έναν χρόνο. Βλέπετε το μοτίβο. Οι ομάδες τον θέλουν συνέχεια πίσω. Τότε όμως φτάνει η στιγμή να κάνει το όνομά του αισθητό για κάτι παραπάνω από έναν προπονητή σωτηρίας. Βγάζει δυο φορές την Ουντινέζε στην Ευρώπη και μία τρίτη φορά στο Τσάμπιονς Λιγκ, κατακτώντας την 4η θέση. Τεράστια επιτυχία.

Έχει περάσει 12 χρόνια στους πάγκους, όταν έρχεται και η μεγαλύτερη πρόταση. Τα όσα κάνει στο Ούντινε, δεν περνούν απαρατήρητα στην πρωτεύουσα. Μια μικρομεσαία ομάδα βγαίνει στο Τσάμπιονς Λιγκ και βγαίνει προσπαθώντας να παίξει και ποδόσφαιρο. Αυτό αρέσει. Και αρέσει στη Ρόμα του Τότι. Δεν ξεκινά καλά τη σεζόν 2005-06, αλλά θα γυρίσει την κατάσταση. Θα κάνει μοναδικό σερί έντεκα νικών, θα φέρει τον Τότι να παίζει ως ψευτοεννιάρι, κάνοντας κάτι που θα μιμηθούν αρκετοί αργότερα, έστω και αν στην απόφασή του έπαιξε ρόλο ότι έχασε τον Βούτσινιτς. Δεν είναι προπονητής αρτηριοσκληρωτικός. Ψάχνεται, αλλάζει, μαθαίνει. Και αυτό αρέσει. Θα βγει προπονητής της χρονιάς το 2006 στη χώρα. Η Ρόμα θα κάνει σπουδαία πορεία στο Τσάμπιονς Λιγκ και θα φτάσει μέχρι τα προημιτελικά. Θα κερδίσει 2-1 τη Μάνστεστερ Γιουνάιτεντ και θα πιστέψει στο όνειρο. Θα έρθει όμως μια γερή σφαλιάρα στη ρεβάνς, με 7-1. Παρόλα αυτά, η Ρόμα δείχνει ότι είναι εκεί για να μείνει. Κάνει ορισμένες σπουδαίες νίκες και θα βγει 2η με τον Τότι να σκοράρει 26 φορές στο πρωτάθλημα, ενώ θα πάρει και το κύπελλο. Όχι απλά θα το πάρει, θα το πάρει έτσι:

Νέα 2η θέση τη σεζόν 2007-08, νέα κατάκτηση κυπέλλου και μια ακόμα εξαιρετική πορεία ξανά μέχρι τους 8 του Τσάμπιονς Λιγκ, αποκλείοντας μάλιστα τη Ρεάλ Μαδρίτης με δύο νίκες. Αλλά ο κρυπτονίτης της Ρόμα ήταν ξανά η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ. Με δυο νίκες, οι Άγγλοι περνούν στα ημιτελικά και κατακτούν στη Μόσχα το Τσάμπιονς Λιγκ απέναντι στην Τσέλσι.

Αλλά όλα τα ωραία έχουν τέλος. Οι απαιτήσεις κόσμου και διοίκησης αυξάνονται, η Ρόμα όμως θα βγει 6η το 2009, πολύ μακριά από οποιαδήποτε διεκδίκηση τίτλου, δεν θα φτάσει σε τρίτο συνεχόμενο τελικό κυπέλλου και στο Τσάμπιονς Λιγκ δεν θα τα πάει άσχημα, αλλά θα πάει ένα βήμα πιο πίσω. Η Άρσεναλ είναι αυτή που την αποκλείει στους 16. Ο Σπαλέτι παραμένει, αλλά πριν καλά καλά αρχίσει η νέα σεζόν αποχωρεί από τη Ρόμα. Είναι η 1η Σεπτεμβρίου του 2009 κι ο Σπαλέι που γενικά δεν θέλει να προδίδει τις αρχές του, αποφασίζει να παραιτηθεί, καθώς βρίσκεται σε κόντρα με τη διοίκηση, για την αποδυνάμωση του ρόστερ, ενώ η ομάδα αντιμετωπίζει δυσκολίες.

Επόμενος σταθμός η Ρωσία, εκεί που που εξαργυρώνει το όνομα που έχει φτιάξει με ένα καλό συμβόλαιο. Οδηγεί τη Ζενίτ σε δύο πρωταθλήματα, ένα κύπελλο και ένα Σούπερ Καπ. Μένει περίπου 4 χρόνια και φεύγει εξαιτίας κακών αποτελεσμάτων το 2014. Η καριέρα του Σπαλέτι είχε πολλές επιστροφές. Η πιο δύσκολη ήταν μάλλον αυτή στη Ρώμη. Ο Σπαλέτι είναι αγαπητός στο κοινό της Ρόμα, ο κόσμος περιμένει πολλά από αυτόν, αλλά οι καταστάσεις δεν είναι ίδιες. Ο Ιταλός κόουτς αναλαμβάνει την ομάδα μετά τη φυγή του Ρούντι Γκαρσία, αλλά γρήγορα θα διαπιστώσει ότι τα πράγματα είναι διαφορετικά. Ο Τότι έχει φτάσει πλέον τα δεύτερα -άντα στην ηλικία. Ο κόσμος αγαπά τον Σπαλέτι, αλλά λατρεύει τον Τότι και τίποτα δεν μπορεί να μπει πάνω από αυτόν. Όταν ο αρχηγός αρχίζει να γκρινιάζει για τον χρόνο του τα πράγματα δεν πάνε καλά.

Ο Σπαλέτι άλλωστε πριν αρκετά χρόνια δεν είχε φοβηθεί να τα βάλει με τον Αντόνιο Κασάνο. Ο Τρελαντώνης είχε βάλει μουσική δυνατά στα αποδυτήρια και δεν έλεγε να τη χαμηλώσει. Ο Σπαλέτι τον τιμώρησε, τον άφησε εκτός αγώνα και σχολίασε τη συμπεριφορά του δημόσια. Ο Κασάνο θα έφευγε τελικά για να πάει στη Μαδρίτη. Έτσι, όταν ο Τότι αρκετά χρόνια αργότερα θα έκανε κριτική για τον χρόνο συμμετοχής του, ο Σπαλέτι θα παρέμενε πιστός στις αρχές του. Ρόμα-Παλέρμο, ο Τότι εκτός αποστολής. Νίκη για τη Ρόμα με 5-0.

Μόνο που άλλο Κασάνο και άλλο Τότι. Κι ο κόσμος δεν ήταν πολύ σύμφωνος με αυτό. Και τα πράγματα στα αποδυτήρια ήταν άσχημα. Υπήρχαν φήμες για έναν καβγά σε ένα ματς με την Αταλάντα, αλλά ο Σπαλέτι το διέψευσε. Παρότι ο Τότι ήταν αυτός που ισοφάρισε σε 3-3 με την Αταλάντα, ο Σπαλέτι στις δηλώσεις του δεν του έδωσε τα εύσημα, λέγοντας ότι δεν ήταν ένας παίκτης που έσωσε την ήττα, αλλά ολόκληρη η ομάδα. Λίγες ημέρες αργότερα, η Ρόμα υποδεχόταν τη Τορίνο και η κατάσταση στα αποδυτήρια ήταν εκρηκτική. Η Ρόμα έχανε με 1-2 μέχρι και το 85′ και τότε ο Φραντσέσκο Τότι μπήκε αλλαγή και σχεδόν αμέσως, με δυο γκολ, έκανε την επική ανατροπή, σώζοντας τη Ρόμα σε δεύτερο παιχνίδι σερί.

Ο Τότι στην αυτοβιογραφία του γράφει ότι σε εκείνο το ματς έγινε πράγματι ο καβγάς. Ο Σπαλέτι μπήκε έξαλλος στα αποδυτήρια κατηγορώντας τον Τότι ότι θέλει να κάνει κουμάντο στην ομάδα και τελικά χρειάστηκε να μπουν οι ψυχραιμότεροι στη μέση για να μην έρθουν στα χέρια προπονητής και αρχηγός, αφού ήταν πρόσωπο με πρόσωπο. Ο Τότι μάλιστα φτάνει στο σημείο να λέει ότι ο Σπαλέτι είχε στόχο να τον κάνει να σταματήσει το ποδόσφαιρο, ενώ ο ίδιος μπορούσε να παίξει κι άλλο. Το εντυπωσιακό είναι ότι με τον Σπαλέτι ο Τότι έγινε κάτι σαν “super-sub”, η αλλαγή που έμπαινε και έβαζε τα σημαντικά γκολ. Αλλά τα πράγματα ήταν αρκετά δύσκολα μεταξύ τους και έτσι και για την ομάδα.

Παρότι η Ρόμα βγήκε 2η την επόμενη σεζόν (και ο Τότι κρέμασε τα παπούτσια του), ο Σπαλέτι για μια ακόμα φορά κατάλαβε ότι ήταν η ώρα να φύγει. Οι 87 ολόκληροι βαθμοί και τα 90 γκολ (ρεκόρ στην ιστορία της Ρόμα και τα δύο) δεν ήταν αρκετά για να τον κρατήσουν εκεί. Ειδικά από τη στιγμή που ερχόταν το ενδιαφέρον από ακόμα μεγαλύτερη ομάδα.

Το καλοκαίρι του 2017 υπογράφει στην Ίντερ για δύο χρόνια και πιστεύει ότι ήρθε επιτέλους η ώρα να σηκώσει το πρώτο του πρωτάθλημα στην Ιταλία. Η αλήθεια είναι ότι ανέλαβε μια Ίντερ που είχε τερματίσει 7η με πολλές αλλαγές προπονητών. Από την άλλη όμως δεν τα κατάφερε κι ο ίδιος. Παρότι την πρώτη του σεζόν είχε την ομάδα για μεγάλη διάστημα 1η, στο τέλος τερμάτισε 4η. Την επόμενη χρονιά είχαμε επανάληψη. Νέα 4η θέση, αποκλεισμός στη φάση των ομίλων του Τσάμπιονς Λιγκ και νέα σεζόν χωρίς τίτλο. Το ταξίδι στο Μιλάνο τελείωσε κάπως έτσι και πολλοί είπαν ότι αυτή ήταν και η τελευταία του ευκαιρία.

Όταν ο Λουτσιάνο επέστρεφε μετά από 2 χρόνια ξεκούρασης, στα 62 του πλέον, σε μια από τις ζόρικες πόλεις της χώρας και έναν από τους πιο ζόρικους ιδιοκτήτες, κανείς δεν περίμενε ότι θα κατάφερνε αυτό που δεν μπόρεσε να κάνει ούτε ο Μαουρίτσιο Σάρι με μια ομαδάρα. Ο Σπαλέτι πήρε τις ανάσες του στην Τοσκάνη, τάισε κοτούλες και πάπιες, πάτησε τα σταφύλια του και πήγε στην Νάπολι έτοιμος να σηκώσει τα μανίκια. Το ήθελε έτσι η μοίρα του, να περάσει τα 60 του για να δει τη μεγάλη χαρά και μάλιστα με τι τρόπο. Κατακτώντας ένα από τα πιο σημαντικά πρωταθλήματα στην ιστορία της Serie A. Το πρωτάθλημα που θα ξόρκιζε το φάντασμα του Ντιέγκο Μαραντόνα από την πόλη της Νάπολης.

Ο Σπαλέτι δεν πήγε για το εφάπαξ. Πήγε και δούλεψε. Χωρίς σούπερ ονόματα, με πρωταγωνιστές τον Όσιμεν, τον Ινσίνιε και τον Μέρτενς, βάζοντας πάντα τις δικές του ιδέες στο παιχνίδι, μεταμορφώνοντας παίκτες, έφτασε στην πρώτη του χρονιά στην 3η θέση και οδήγησε την ομάδα στο Τσάμπιονς Λιγκ. Παράλληλα, έφερε και χρήματα στον σύλλογο. Και το καλοκαίρι του 2022 είχε και χρήματα για να κάνει καλές μεταγραφές. Όχι πανάκριβες, αλλά καλές. Σίγουρα βοήθησε το γεγονός ότι εκείνη τη σεζόν πολλές ομάδες δεν ήταν σε καλή κατάσταση, αλλά η Νάπολι δεν παιζόταν. Είχε κατακτήσει το πρωτάθλημα από πολύ νωρίς και θα μπορούσε να φτάσει ακόμα παραπάνω από τους 90 βαθμούς αν δεν χαλάρωνε προς το τέλος. Το πρώτο του πρωτάθλημα μετά τη Ρωσία δεν ήρθε με τη Ρόμα ή την Ίντερ. Ήρθε με τη Νάπολι και τον πέρασε για πάντα στην ιστορία του ιταλικού ποδοσφαίρου

Ο Σπαλέτι και πάλι αποφάσισε να ξεκουραστεί. Να γυρίσει στις ελιές του και τα κρασιά του. Η Νάπολι το αποδέχτηκε. Κι η αλήθεια είναι ότι μπορεί να μην ενόχλησε τόσο το γεγονός ότι ανέλαβε σχεδόν στα ξαφνικά την εθνική Ιταλίας (οδηγώντας τη μεν στο Euro, αλλά χωρίς μεγάλη επιτυχία), αλλά η απόφαση που ενόχλησε τους οπαδούς της Νάπολι ήταν η τελευταία του Σπαλέτι. Να αναλάβει τη Γιουβέντους.

Και σίγουρα ήταν η επιλογή της συγκεκριμένης ομάδας που αποτελεί κόκκινο πανό για τους Ναπολιτάνους, αλλά ήταν και άλλες δηλώσεις που είχε κάνει, λέγοντας ότι μετά από αυτά που έζησε εκεί δεν το βλέπει να αναλαμβάνει άλλον σύλλογο. Οι καθόλου ψύχραιμοι οπαδοί των Παρτονεπέι δεν τα συγχωρούν κάτι τέτοια. Ειδικά όταν έχουν συνοδευτεί με τατουάζ στο χέρι του Σπαλέτι. «Πώς γίνεται κύριε Σπαλέτι μας να κάνεις τατουάζ για το πρωτάθλημα της Νάπλι και να πηγαίνεις στους οχτρούς;» αναρωτιούνται. «Πώς γίνεται να μας δηλώνεις ενώ είσαι στην εθνική, ότι για σένα τελείωσαν οι σύλλογοι;», συνεχίζουν.

Αλλά έτσι είναι αυτά τα πράγματα. Και μόλις 7 μήνες από τότε που έλεγε ότι δεν θα πάει μάλλον σε άλλον σύλλογο, ο Σπαλέτι αναλαμβάνει άλλη μια ομάδα σε δύσκολη κατάσταση. Η Γιουβέντους βρίσκεται σε μια κατάσταση παρακμής τα τελευταία χρόνια. Κακοί ή άπειροι προπονητές, οικονομική λιτότητα μετά τα όσα έγιναν τα προηγούμενα χρόνια, κακές επιλογές σε παίκτες. Ένας σύλλογος που δεν φαίνεται να λειτουργεί σωστά σε τίποτα πλέον. Ο Σπαλέτι, σε όχι και μικρή πλέον ηλικία, παίρνει αυτό το ρίσκο. Προσπαθεί να βρει τους νέους πρωταγωνιστές, όπως τον Γιλντίζ, να δει τι μπορεί να φτιάξει, τι μπορεί να σώσει από τη φετινή σεζόν. Και μετά να πάει για τα καλύτερα. Δεν είναι άλλωστε κάποιος που τα βάζει κάτω. Και ίσως είναι η τελευταία ελπίδα της Γιουβέντους να παρουσιάσει κάτι στο γήπεδο που δεν θα είναι για λύπηση, μετά από πολύ καιρό.