Το ντέρμπι Σαουθάμπτον-Πόρτσμουθ, ο προδότης Ρέντναπ και κάτι πάπιες

Το Πόρτσμουθ και το Σαουθάμπτον είναι δυο παράκτιες πόλεις στη νότια Αγγλία που απέχουν μεταξύ τους 30 χιλιόμετρα. Και οι δύο είναι ιστορικά λιμάνια, με διαφορετικό όμως προσανατολισμό. Το Σαουθάμπτον αναπτύχθηκε ως εμπορικό λιμάνι, σε αντίθεση με το Πόρτσμουθ που το χρησιμοποιεί ως έδρα το βασιλικό ναυτικό. Με τον καιρό ανάμεσα στις δυο γειτονικές πόλεις αναπτύχθηκε μια μορφή αντιπαλότητας που, όπως συμβαίνει συνήθως σε τέτοιες περιπτώσεις, πηγάζει από κάτι που έγινε δεκαετίες πριν και μεταφέρεται σαν παράδοση από γενιά σε γενιά.

Ένα από τα πιο γνωστά σημεία τριβής μεταξύ τους ήταν (και παραμένει σε κάποιο βαθμό) το θέμα των απεργιών των ναυτεργατών. Οι κάτοικοι του Πόρτσμουθ τονίζουν συχνά μια ιστορία που λέει πως σε μια από τις μεγάλες απεργίες των ναυτεργατών του λιμανιού τους, οι εταιρείες επιστράτευσαν κάποιους ναυτεργάτες από το Σαουθάμπτον που δεν είχαν αντίρρηση να σπάσουν την απεργία και να καλύψουν τα κενά των συναδέλφων τους. Η ιστορία αυτή αναφέρεται σχεδόν στα περισσότερα αφιερώματα για την κόντρα των δυο πόλεων. Το περίεργο είναι ότι δεν φαίνεται να επιβεβαιώνεται από πουθενά.

Οι φίλοι της Σαουθάμπτον υποστηρίζουν ότι όλο αυτό είναι ένας μύθος που δεν στηρίζεται σε καμία ιστορική απόδειξη. Ίσα ίσα, αυτοί έχουν μια δική τους εκδοχή, την οποία ανέλυσε σε κάποιο παλιότερο αφιέρωμα του BBC, μια ιστορικός της περιοχής. Σύμφωνα με αυτή, μετά τη βύθιση του Τιτανικού, ναύτες από το Σαουθάμπτον που δούλευαν στο αδελφό πλοίο του, το Ολίμπικ, κατέβηκαν σε απεργία λόγω της έλλειψης σωστικών λέμβων. Τότε λιμενεργάτες από το Πόρτσμουθ συμφώνησαν να πάρουν τη θέση των ομολόγων τους και μάλιστα για να αποφύγουν δυσάρεστες συναντήσεις με τους ντόπιους πήγαν μέσα στη νύχτα στο Σαουθάμπτον μέσω θαλάσσης.

Παρά την αντιπαλότητα αυτή, υπήρχαν και στιγμές που οι δυο πόλεις αλληλοστηρίχθηκαν. Όταν το Σαουθάμπτον δέχθηκε επίθεση από γερμανικά βομβαρδιστικά στο ξεκίνημα του Β’ ΠΠ οι πρώτοι που έσπευσαν μέσα στη νύχτα να βοηθήσουν ήταν οι πυροσβέστες από το Πόρτσμουθ. Αυτή η παράξενη σχέση μεταφέρθηκε και στο ποδόσφαιρο. Αν και εκτός Αγγλίας δεν είναι τόσο δημοφιλές, το Σαουθάμπτον-Πόρτσμουθ θεωρείται ένα από τα καλά ντέρμπι της χώρας. Το «ντέρμπι της νότιας ακτής» πέρασε κι αυτό από διάφορα στάδια. Στις αρχές του προηγούμενου αιώνα η έχθρα ανάμεσα στις ομάδες ήταν έντονη και, όπως περιγράφει ένας ιστορικός από το Πόρτσμουθ: “Συχνά στα παιχνίδια στο Φράτον Παρκ οι οπαδοί της Πόρτσμουθ υποδέχονταν τους φιλοξενούμενους με πέτρες”. Στη συνέχεια και για αρκετές δεκαετίες η κατάσταση ηρέμησε, οι δυο πλευρές ήρθαν πιο κοντά και υπάρχουν καταγραφές πως πολλοί φίλοι της Σαουθάμπτον πανηγύρισαν την κατάκτηση του Κυπέλλου Αγγλίας το 1939 από την Πόρτσμουθ!

Η ειρηνική περίοδος κράτησε περίπου μέχρι τα τέλη των 60s. Από εκεί και έπειτα οι δυο σύλλογοι έγιναν ξανά άσπονδοι εχθροί, τα επεισόδια και τα διάφορα οπαδικά σκηνικά πολλαπλασιάστηκαν και τις μέρες των μεταξύ τους παιχνιδιών η τοπική αστυνομία έχει αυξημένο φόρτο εργασίας. Σε ένα τηλεοπτικό ρεπορτάζ του 2005 βλέπουμε τους αστυνομικούς να ξεκινάνε την περιπολία στο σταθμό των τρένων από τις 5 τα χαράματα, με στόχο να καταφέρουν να εντοπίσουν τους σεσημασμένους φασαριόζους που είχαν σκοπό να πάρουν το τρένο από νωρίς για να πάνε στη γειτονική πόλη για το ντέρμπι.

Παρά την αντιπάθεια που τρέφουν ο ένας για τον άλλον, περισσότεροι από 50 ποδοσφαιριστές έχουν φορέσει τη φανέλα και των δυο. Στους προπονητές όμως η λίστα είναι πολύ πιο μικρή. Εκεί τα ονόματα είναι όλα κι όλα δυο. Ένας είναι ο Άλαν Μπολ. Ο δεύτερος είναι μια από τις μεγαλύτερες μορφές του αγγλικού ποδοσφαίρου. Ο Χάρι Ρέντναπ. Σε αντίθεση όμως με τον Μπολ, που πήγε στη Σαουθάμπτον πέντε χρόνια μετά το πέρασμα του από την Πόρτσμουθ, ο Ρέντναπ έκανε κάτι αρκετά πιο τολμηρό. Άλλαξε στρατόπεδο μέσα σε μερικές μέρες! Γι’ αυτό και απέκτησε το δικό του κεφάλαιο στην ιστορία του ντέρμπι.

Τον Νοέμβριο του 2004 ο Ρέντναπ έκλεινε 2,5 χρόνια στον πάγκο της Πόρτσμουθ. Στην πρώτη του ολοκληρωμένη σεζόν εκεί είχε τερματίσει στην πρώτη θέση της Τσάμπιονσιπ και την είχε οδηγήσει στην Πρέμιερ Λιγκ μετά από 16 χρόνια απουσίας. Στη δεύτερη σεζόν οι επιτυχίες συνεχίστηκαν, με την παραμονή στην πρώτη κατηγορία. Στην τρίτη σεζόν όμως εμφανίστηκαν κάποια δυσεπίλυτα προβλήματα. Η ρήξη του προπονητή με τον ιδιοκτήτη ήρθε στο πρώτο τρίμηνο του πρωταθλήματος και δεν οφειλόταν σε αγωνιστικούς λόγους. Ο ιδιοκτήτης Μίλαν Μάνταριτς προσέλαβε τον Βέλιμιρ Ζάετς για τη θέση του αθλητικού διευθυντή χωρίς να μιλήσει πρώτα με τον Ρέντναπ, αυτός έγινε έξαλλος και στις 24 Νοεμβρίου υπέβαλλε την παραίτηση του. Οι φίλοι της Πόρτσμουθ έμαθαν ξαφνικά ένα πρωί πως ο προπονητής που τους ανέβασε είναι πια παρελθόν. Το χειρότερο χτύπημα δεν είχε έρθει ακόμα.

Δυο μόλις εβδομάδες μετά τη φυγή του ο Ρέντναπ επανήλθε στην επικαιρότητα. Ήταν ακόμα στη νότια Αγγλία αλλά όχι στο Πόρτσμουθ. Είχε μεταβεί τριάντα περίπου χιλιόμετρα πιο δυτικά. Στο Σαουθάμπτον! Το σοκ ήταν φυσικά μεγάλο. Από όλες τις πιθανές επιλογές στον πλανήτη, είχε διαλέξει τη χειρότερη για τους φίλους της Πόρτσμουθ. Ο ίδιος θυμάται: “Ήμουν χωρίς δουλειά και μια μέρα με πήραν τηλέφωνο από τη Σαουθάμπτον. Δεν το σκέφτηκα πολύ. Χρειαζόμουν μια δουλειά, έμενα ήδη στην περιοχή, οπότε γιατί όχι; Τελικά αποδείχτηκε μια κακή κίνηση. Δεν είχα συνειδητοποιήσει πόσο μεγάλο είναι το μίσος μεταξύ τους”. Η συνειδητοποίηση ήρθε λίγο καιρό αργότερα, με άσχημο τρόπο.

Οι φίλοι της Πόρτσμουθ στοχοποίησαν τον πρώην τεχνικό, τον αποκαλούσαν “Ιούδα” και “προδότη”, σήκωναν πανό με ευχές να “σαπίσει στην κόλαση” και το χειρότερο απ’ όλα, τηλεφωνούσαν συνεχώς στο σπίτι του και του μετέφεραν προφορικά τα συναισθήματα που έτρεφαν πια γι’ αυτόν με όχι πολύ κομψό τρόπο. “Ήταν φρικτό. Το τηλέφωνο δεν σταματούσε να χτυπάει και τα μηνύματα που άφηναν ήταν τρομακτικά. Ακόμα κι έξω όμως, όταν έκανα βόλτα δίπλα στη θάλασσα, πετύχαινα πολύ συχνά βάρκες με ψαράδες από το Πόρτσμουθ που με έβριζαν ασταμάτητα.”

Με την επιλογή της Σαουθάμπτον ο Ρέντναπ δεν πήγε μόνο στη μεγάλη αντίπαλο αλλά και σε μια αντίζηλο για το στόχο της παραμονής. Το έργο του εκεί ήταν ακόμα πιο δύσκολο. Οι «Άγιοι» είχαν μόνο 2 νίκες στα πρώτα 16 ματς και αποτελούσαν ένα από τα μεγάλα φαβορί για τον υποβιβασμό. Το κλίμα ήταν τόσο κακό που ακόμα και η αλλαγή προπονητή δεν έφερε τα κλασικά θετικά αποτελέσματα του πρώτου καιρού. Ο Ρέντναπ έκανε την πρώτη του νίκη δυο μήνες αργότερα αλλά ούτε κι αυτή ήταν αρκετή για να γίνει μια σωστή επανεκκίνηση. Η ταφόπλακα μπήκε γι’ αυτόν με το χειρότερο δυνατό τρόπο.

Στα τέλη Απριλίου η Σαουθάμπτον πήγε να παίξει στο Πόρτσμουθ σε ένα ντέρμπι παραμονής. Ένα παιχνίδι που έμεινε γνωστό ως “το ντέρμπι του Ρέντναπ”, αφού εκείνη ήταν η πρώτη φορά που ο «προδότης» επέστρεφε στην πόλη. Εξαιτίας των αμέτρητων απειλών που είχε δεχθεί, η αστυνομία είχε οργανώσει ειδικό σχέδιο προστασίας των φιλοξενούμενων. Αυτό τελικά επηρέασε σε μεγάλο βαθμό και την αυτοσυγκέντρωση τους. “Δεν ήταν καθόλου ευχάριστη μέρα” λέει ο ίδιος. “Νομίζω ότι οι παίκτες ήταν τρομοκρατημένοι πριν καν βγουν στο χόρτο. Είχαμε τη SAS συνέχεια δίπλα μας, είχαμε ελικόπτερα που πετούσαν από πάνω ακολουθώντας το πούλμαν. Ήταν μια φρικτή εμπειρία για όλους μας”.

Με τον εξαγριωμένο κόσμο να τα δίνει όλα από την κερκίδα, τον Ρέντναπ να γιουχάρεται ασταμάτητα και τους αντιπάλους φανερά ανασφαλείς η Πόρτσμουθ έκανε περίπατο και κέρδισε με 4-1, με δυο γκολ του γνωστού μας Λούα-Λούα. Ενός παίκτη που είχε πάει στην Πόρτσμουθ χάρη στον Ρέντναπ. Για την ακρίβεια, όλο το ρόστερ αποτελούταν από «παιδιά του Ρέντναπ», αφού αυτός τους είχε επιλέξει τα προηγούμενα χρόνια. Λίγες εβδομάδες αργότερα η Σαουθάμπτον είπε και επίσημα αντίο στην Πρέμιερ Λιγκ, την ώρα που η Πόρτσμουθ έσωζε μια ακόμα σεζόν τερματίζοντας 16η.

Το κεφάλαιο Ρέντναπ για το ντέρμπι όμως δεν είχε ολοκληρωθεί. Στις αρχές Δεκεμβρίου της επόμενης σεζόν, δηλαδή ένα χρόνο ακριβώς από τις μέρες που έκανε τη διαδρομή από το Πόρτσμουθ στο Σαουθάμπτον, ο Άγγλος τεχνικός έκανε την αντίστροφη πορεία! Σε μια δεύτερη σερί απρόβλεπτη εξέλιξη, ο «προδότης» άφησε την Σαουθάμπτον και επέστρεψε στο Πόρτσμουθ, σε ένα περίεργο ρόλερ κόστερ συναισθημάτων για όλους τους εμπλεκόμενους. Η νέα μετακόμιση δεν ήταν φυσικά τόσο απλή υπόθεση. Αν και οι σχέσεις του με τη διοίκηση πήγαιναν από το κακό στο χειρότερο, οι άνθρωποι της Σαουθάμπτον δεν ήταν διατεθειμένοι να αφήσουν τον προπονητή τους να φύγει έτσι απλά, ειδικά όταν ήξεραν πως στόχος του ήταν να επιστρέψει στους «άλλους». Αν τον θέλουν, πρέπει να πληρώσουν, ήταν το μήνυμα που έστειλαν εξ αρχής. Ο Ρέντναπ ήθελε διακαώς να γυρίσει στην Πόρτσμουθ, που είχε μείνει χωρίς προπονητή, αλλά οι συζητήσεις μεταξύ των δυο πλευρών έπεφταν σε τέλμα. Ο λόγος; Οι πάπιες.

Σε μια συνέντευξη του ο Ρέντναπ προσπάθησε να ξεδιαλύνει την μπερδεμένη κατάσταση: “Δεν έχω παραιτηθεί αλλά οι μέρες μου εδώ έχουν τελειώσει. Ξέρω πως η Σαουθάμπτον θέλει κάποια αποζημίωση και η Πόρτσμουθ προτίθεται να τη δώσει αλλά το πρόβλημα είναι ότι δεν μπορούν να βρουν τον πρόεδρο της Πόρτσμουθ γιατί είναι συνέχεια εκτός γραφείου πυροβολώντας πάπιες!” Για μερικές μέρες το σήριαλ αποτελούσε βασικό θέμα σε αρκετά ΜΜΕ, με τα ρεπορτάζ να έχουν ως επίκεντρο το ότι ο πρόεδρος δεν σήκωνε τα τηλέφωνα γιατί ήταν εξαφανισμένος κάπου στην εξοχή κυνηγώντας πάπιες. Η εξαφάνιση του καθυστέρησε τη συμφωνία και εξόργισε την πλευρά της Πόρτσμουθ αλλά εν τέλει οι δυο πλευρές έκατσαν, έστω και απρόθυμα, στο ίδιο τραπέζι και συμφώνησαν στη μετακίνηση, με δεδομένο ότι δεν υπήρχε άλλη βολική και για τους δυο λύση.

Αναμενόμενα, η επιστροφή στο Φράτον Παρκ δεν προκάλεσε θετικά συναισθήματα στους πάντες. Η προδοσία ήταν πολύ πρόσφατη για να την ξεχάσει ο κόσμος. Όπως συμβαίνει συχνά, ο χρόνος είναι ο καλύτερος γιατρός. Ο χρόνος και οι νίκες. Με τον Ρέντναπ στον πάγκο η ομάδα κατάφερε να σωθεί για άλλη μια σεζόν, αν και στα μισά της χρονιάς αυτό φαινόταν εξαιρετικά δύσκολο. Η χαρά της παραμονής επισκίασε με τον καιρό όλα τα αρνητικά συναισθήματα. “Ήξερα όταν επέστρεφα από τη Σαουθάμπτον πως δεν θα κέρδιζα ξανά εύκολα τους πάντες, αλλά μην ξεχνάμε πως έχω ανεβάσει την ομάδα στην Πρέμιερ Λιγκ και την κράτησα εκεί δύο φορές” δήλωνε στο τέλος του πρωταθλήματος ο Ρέντναπ που λίγα χρόνια αργότερα, το 2008, θα οδηγούσε την Πόρτσμουθ στην κατάκτηση του κυπέλλου, του πρώτου τροπαίου της μετά από πάνω από μισό αιώνα και του τελευταίου μέχρι σήμερα.

Όσο για τις σχέσεις των δυο διοικήσεων που έφτασαν στα άκρα εκείνες τις μέρες που ο Ρέντναπ έψαχνε τρόπους να επιστρέψει στο Πόρτσμουθ; Λίγες εβδομάδες μετά την ολοκλήρωση της μεταγραφής, τα Χριστούγεννα του 2005, στο γήπεδο της Σαουθάμπτον έφτασε ένα δέμα. Στα στοιχεία του αποστολέα υπήρχε η διεύθυνση των γραφείων της Πόρτσμουθ ενώ ως παραλήπτης φαινόταν ο πρόεδρος της Σαουθάμπτον. Όταν το άνοιξαν οι υπάλληλοι των γραφείων, βρήκαν μέσα μια πάπια, έτοιμη για το φούρνο! Ο υπεύθυνος επικοινωνίας της Σαουθάμπτον αρκέστηκε να σχολιάσει πως “είναι καθαρά μια ανάλαφρη χειρονομία που ταιριάζει με το πνεύμα των Χριστουγέννων, τίποτα άλλο”. Το αν ήταν δώρο συμφιλίωσης ή κάποια μορφή βρετανικής καζούρας παραμένει μέχρι και σήμερα ανοιχτό προς συζήτηση.