Το καλοκαίρι των Βίκινγκ και της Βίκινγκ

Στο ποδόσφαιρο, ο καθένας μας λειτουργεί και σκέφτεται σε μεγάλο βαθμό με βάση τα όσα έμαθε/έζησε όταν ήταν πιτσιρικάς. Πρόσφατα κάναμε μία δημοσίευση για τη σπουδαία αυτή εποχή που ζει το νορβηγικό ποδόσφαιρο, αυτή την περίοδο με πολλές ομάδες να πηγαίνουν καλά στην Ευρώπη και δύο από αυτές να καταφέρνουν να μπουν στη League Phase του Τσάμπιονς Λιγκ. Aρκετοί αντέδρασαν, λέγοντας ότι η μεγάλη εποχή του νορβηγικού ποδοσφαίρου ήταν τότε που η Ρόζενμποργκ τρομοκρατούσε πολλές ευρωπαϊκές ομάδες.

Μπορεί σε κάποια χρόνια από σήμερα όλοι να μιλούν για την εποχή της φοβερής Μπόντο Γκλιμτ (αναφέρουμε τις ομάδες με το πώς έχει επικρατήσει, οι σωστές προφορές συνήθως είναι πολύ διαφορετικές). Έλα όμως που φέτος μας προέκυψε και ένα ακόμα όνομα. Αυτό της Βίκινγκ. Και με το δίκιο τους, οι Νορβηγοί οπαδοί της θα έλεγαν στους παραπάνω φίλους για την εποχή που η ομάδα τους ήταν αυτή που εκπροσωπούσε το νορβηγικό ποδόσφαιρο στην Ευρώπη και κατάφερνε να έχει επιτυχίες.

Όμορφες εικόνες από το Σταβάνγκερ

Η Βίκινγκ δεν είναι κάποιο new entry στο ποδόσφαιρο της Νορβηγίας. Ο σύλλογος ιδρύθηκε το μακρινό 1899 στο Σταβάνγκερ, την τρίτη μεγαλύτερη πόλη της χώρας. Σύμφωνα με τη Wikipedia υπάρχουν ενδείξεις παρουσίας ανθρώπινου πολιτισμού από το 10.000 π.Χ. στην περιοχή, αλλά έγινε σημαντική πόλη από το 1100 μ.Χ. περίπου. Για πολλά χρόνια, η πόλη βασίστηκε στο ψάρεμα και την κονσερβοποιία, ενώ μέχρι και σήμερα διατηρεί έντονα βιομηχανικό χαρακτήρα. Μόνο που η Νορβηγία δεν είναι πλέον η φτωχή, αλιευτική χώρα του παρελθόντος. Τα κοιτάσματα πετρελαίου της Βόρειας Θάλασσας μετέτρεψαν τη χώρα σε μία από τις πλουσιότερες του κόσμου και το Σταβάνγκερ βρέθηκε στην καρδιά αυτής της αλλαγής, καθώς εξελίχθηκε σε κέντρο της πετρελαϊκής βιομηχανίας και κατασκευής υπεράκτιων εγκαταστάσεων. Σήμερα, η πόλη έχει έναν από τους χαμηλότερους δείκτες ανεργίας στην Ευρώπη, θεωρείται πολύ πλούσια πόλη, ενώ ταυτόχρονα συγκαταλέγεται σταθερά στις ακριβότερες πόλεις του κόσμου, συχνά καταλαμβάνοντας ακόμη και την πρώτη θέση στις σχετικές κατατάξεις.

Το 57% των εξαγωγών της Νορβηγίας έχει να κάνει με πετρέλαιο και αέριο. Το Σταβάνγκερ έγινε η πρωτεύουσα του πετρελαίου, με πολύ κόσμο να εργάζεται στις υπεράκτιες πλατφόρμες.

Η Βίκινγκ έζησε τα καλύτερά της χρόνια μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο και κυρίως τη δεκαετία του 1970, όταν και έγινε το… αφεντικό στη χώρα. Τότε κατέκτησε τα πέντε από τα συνολικά εννιά της πρωταθλήματα που τη φέρνουν σήμερα στην 3η θέση, πίσω από τη Φρέντικσταρντ και τη Ρόζενμποργκ που είναι πολύ πολύ μακριά στις κατακτήσεις.

Εκείνα τα χρόνια έπαιξε και για πρώτη φορά στην Ευρώπη. Το 1972-73 στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ, ξεπέρασε την ισλανδική IBV και στην επόμενη φάση έπαιξε με την Κολωνία. Το πρώτο ματς μνημονευόταν για χρόνια μετά, καθώς η Βίκινγκ υποδέχτηκε την Κολωνία 10 ημέρες μόλις μετά την κατάκτηση του πρωταθλήματος. Του πρωταθλήματος που θα ήταν το πρώτο από το σερί τεσσάρων συνεχόμενων εκείνα τα χρόνια. Περίπου 13.000 οπαδοί της Βίκινγκ γέμισαν το γήπεδο για να δουν τους ερασιτέχνες παίκτες να αντιμετωπίζουν επαγγελματίες Δυτικογερμανούς, ανάμεσά τους και τον Όβερατ που λίγο αργότερα θα κατακτούσε το Μουντιάλ.

Από την… άτυχη ρεβάνς στην Κολωνία

Οι Νορβηγοί έπαιξαν θαρραλέα, αμυντικά και έξυπνα και χάρη σε ένα γκολ του Γιοχάνες Βολντ κέρδισαν με 1-0. Μπορεί αυτό να μη λέει πολλά όταν το διαβάζουμε σήμερα, με τις εκπλήξεις να είναι σχετικά πιο συχνές, αλλά εκείνα τα χρόνια οι διαφορές ήταν τεράστιες ανάμεσα σε παίκτες που έκαναν άλλες δουλειές και επαγγελματίες (ειδικά Γερμανούς). Η χαρά για τον κόσμο στο Σταβάνγκερ ήταν τεράστια, αλλά κράτησε λίγο. Στη ρεβάνς, η Κολωνία αποφάσισε να ξεπλύνει την ντροπή και διέλυσε με 9-1 τη Βίκινγκ.

Τα επόμενα χρόνια η Βίκινγκ δεν κατάφερε κάτι αντίστοιχο, τέσσερις φορές αποκλείστηκε στον 1ο γύρο του Κυπέλλου Πρωταθλητριών τότε, με καλύτερη εμφάνιση απέναντι στην Μπάνικ Οστράβα όταν κέρδισε 2-1 εντός και έχασε 2-0 εκτός. Το 1979 τα κατάφερε ξανά αρκετά καλά με Γερμανούς όταν πήρε 1-1 από την Γκλάντμπαχ εντός έδρας και η επόμενη πρόκρισή ήταν και πάλι με ομάδα από εκεί, αυτή τη φορά αποκλείοντας τη Διναμό Λειψίας από την Ανατολική Γερμανία. Της πάνε οι Γερμανοί γενικά.

Η επόμενη πιο σημαντική στιγμή της ιστορίας της όμως ήρθε στο Τσάμπιονς Λιγκ. Σε χρόνια που ακόμα η ΟΥΕΦΑ δεν έκανε τα χατίρια στις μεγάλες χώρες και ακόμα και τα μεγαθήρια έπαιζαν προκριματικά. H Βίκινγκ το 1991 κατέκτησε το τελευταίο της πρωτάθλημα για πολλά πολλά χρόνια (μέχρι πέρσι). Η κλήρωσε την έφερε απέναντι στην Μπαρσελόνα. Και όχι κάποια τυχαία Μπαρσελόνα. Μόλις 4 μήνες πριν, οι Καταλανοί είχαν κερδίσει την κούπα με το φάουλ του Κούμαν απέναντι στη Σαμπντόρια.

Δεν τα πήγανε και άσχημα οι ψαράδες

Όλοι περίμεναν μια εύκολη επικράτηση στο ματς του Καμπ Νου. Η Βίκινγκ στην ευρωπαϊκή της ιστορία μέχρι τότε είχε 11 ήττες σε 13 εκτός έδρας αγώνες. Οι σνομπ Καταλανοί οπαδοί δεν γέμισαν το γήπεδο περιμένοντας μια εύκολη επικράτηση. Στο ίδιο στιλ και οι συχνά αλαζόνες Ισπανοί δημοσιογράφοι που περιέγραφαν το Σταβάνγκερ ως ένα μικρό ψαροχώρι στον Βόρειο Πόλο. Έλα όμως που οι περήφανοι Νορβηγοί έδειξαν σκληρό καρύδι απέναντι στους πρωταθλητές Ευρώπης. Όχι μόνο κρατούσαν το 0 πίσω, αλλά βγήκαν και πολλές φορές σε καλές αντεπιθέσεις με εξαιρετικές προοπτικές, χωρίς όμως να καταφέρουν να σκοράρουν. Το 0-0 φαινόταν ότι θα ήταν το τελικό σκορ, αν δεν λύγιζαν στο 87’ από το γκολ του Γκιγιέρμο Αμόρ. Και όλα αυτά φορώντας φανέλες με διαφήμιση τύπου «να προωθήσουμε τις Π.Ο.Π. λιχουδιές μας», καθώς η Βίκινγκ εμφανίστηκε στη Βαρκελώνη με εμφάνιση που έγραφε «Σαλμόν Νορουέγκο», νορβηγικός σολομός. Σαν να έπαιζε ελληνική ομάδα στην Αγγλία και να έγραφε Greek Feta.

Η Βίκινγκ έδειξε και στη ρεβάνς το ίδιο μαχητικό πνεύμα και αποκλείστηκε με λευκή ισοπαλία, δεχόμενη μόλις 1 γκολ σε 180 λεπτά απέναντι στους πρωταθλητές Ευρώπης που στη συνέχεια αποκλείστηκαν από την ΤΣΣΚΑ Μόσχας και έμειναν εκτός ομίλων (είπαμε, τότε δεν υπήρχαν εκατό δικλείδες για να βλέπουμε τους ίδιους και τους ίδιους στους ομίλους). H δε Βίκινγκ, έδινε μάχη για τη σωτηρία της στο νορβηγικό πρωτάθλημα την ίδια περίοδο.

Όπως είπαμε, η νορβηγική ομάδα έκανε σχεδόν 35 χρόνια να κατακτήσει ξανά πρωτάθλημα. Έπεσε πάνω στην παντοκρατορία της Ρόζενμποργκ. Η ίδια δεν διαλύθηκε, δεν καταστράφηκε, αλλά ποτέ δεν ήταν αρκετά καλή για να τα βάλει με την παντοκρατορία της ομάδας του Τρόντχαιμ. Παρόλα αυτά, έπαιζε συχνά στην Ευρώπη και είχε και αυτή τις δικές της επιτυχίες. Το 1999 αποκλείει την Πρινσιπάτ από την Ανδόρα στο ΟΥΕΦΑ και στον επόμενο γύρο πέφτει πάνω στη Σπόρτινγκ. Σε φουλ φόρμα, κερδίζει στα μέσα Σεπτεμβρίου με το εντυπωσιακό 3-0 και στη ρεβάνς δέχεται μόλις ένα γκολ και περνάει στον επόμενο γύρο. Είναι η μεγαλύτερη πρόκριση της ιστορίας της. Μέχρι την επόμενη. Και το θαύμα παραλίγο να έχει συνέχεια. Παίρνει ηρωικό 0-0 μέσα στη Βρέμη και στη ρεβάνς προηγείται στο 3’, η Βέρντερ το γυρίζει σε 1-2, η Βίκινγκ ισοφαρίζει σε 2-2 και αποκλείεται στα εκτός έδρας γκολ.

Η Ευρώπη θα τη μάθει το 2002-03 (όσοι δεν είχαν προλάβει τα παλιά της δηλαδή) για τα καλά. Ξανά ΟΥΕΦΑ και αυτή τη φορά αντίπαλος η Τσέλσι του Κλαούντιο Ρανιέρι. Παρότι οι Νορβηγοί στέκονται καλά, θα δεχτούν δύο γκολ. Το 1ο από τον αγαπημένο Τζίμι Φλόιντ Χάσελμπαϊνκ και το δεύτερο από τον ντε Λούκας. Το ματς φαίνεται να έχει κριθεί, αλλά στο 91′ ο Άγγλος Μπεν Ράιτ κάνει το 2-1 με κεφαλιά. Οι Νορβηγοί άρχισαν να το πιστεύουν ότι θα ζήσουν ακόμα ένα σπουδαίο ματς στην έδρα τους.

Γκολ. Νορβηγοί ντίρλα να τραγουδάνε “We are the champions”, Ρανιέρι να μην έχει λόγια. Το έπος του 2002.

Και είχαν δίκιο. Η Βίκινγκ άνοιξε το σκορ στο 9′ και στο 34′ ήταν μπροστά με 2-0. Ο Λάμπαρντ έκανε το 2-1 και ο Έρικ Νέβλαντ που είχε περάσει από την Αγγλία, έφτασε μέχρι και τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, έκανε το 3-1. Ο αρχηγός Τζον Τέρι φάνηκε να βάζει τέλος στα όνειρα των Νορβηγών κάνοντας αμέσως το 3-2 (σκορ που έδινε χάρη στα εκτός έδρας γκολ την πρόκριση στους Λονδρέζους), αλλά ο Νέβλαντ δεν είχε πει την τελευταία του λέξη. Τρία λεπτά πριν τη λήξη έκανε το τελικό 4-2 και έδωσε μια απίστευτη πρόκριση στους Νορβηγούς. Η Τσέλσι έκανε το φοβερό 3/3, αφού αποκλείστηκε για τρίτη σερί χρονιά το καλοκαίρι, μετά το φιάσκο με Σεντ Γκάλεν και Χάποελ Τελ Αβίβ. Θα γίνω κουραστικός, αλλά θα το ξαναπώ. Μακάρι να γυρίζαμε σε εκείνα τα χρόνια που δεν υπήρχαν οι μισές ομάδες από τα μεγαλύτερα πρωταθλήματα με σίγουρα χρήματα από συμμετοχές σε oμίλους και League Phase.

Η Βίκινγκ το πάλεψε και στον επόμενο γύρο, αλλά η Θέλτα εμφανίστηκε πολύ πιο σοβαρή. Φτάσαμε στο 2005 για να μπει σε ομίλους, περνώντας τρεις προκριματικούς γύρους και αποκλείοντας την Αούστρια Βιέννης. Θα κάνει μια τιμητική πορεία συγκεντρώνοντας 1 βαθμό, αλλά σε έναν ζόρικο όμιλο με Μονακό, Αμβούργο και Σλάβια Πράγας. Θα περάσουν 21 χρόνια για να καταφέρει κάτι τέτοιο ξανά.

Και για να το καταφέρει, έπρεπε πρώτα να επιστρέψει από την κόλαση, σαν κάθε καλή χολυγουντιανή ταινία. Το 2017, μετά από χρόνια με σημαντικά οικονομικά ανοίγματα που δεν είχαν αγωνιστικά αποτελέσματα, η Βίκινγκ δεν κατάφερε να σωθεί και υποβιβάστηκε. Κάτι που είχε να συμβεί για πολλές δεκαετίες. Δεν ήταν όμως το βασικότερο θέμα ο υποβιβασμός. Η Βίκινγκ κινδύνευε με χρεοκοπία. Έβγαλε ανακοίνωση που έλεγε ότι αν κάτι δεν άλλαζε δεν θα είχε να πληρώσει παίκτες και προπονητές. Τελικά αυτό το κάτι έγινε πραγματικότητα. Ο σύλλογος ήρθε σε συμφωνία με μια τοπική τράπεζα, πούλησε μέρος των δικαιωμάτων του γηπέδου και του ονόματός του και έτσι μπόρεσε να αντιμετωπίσει τα χρέη του.

Η επιστροφή στην Α’ εθνική και ο κόσμος μπουκάρει στο γήπεδο για να πανηγυρίσει

Περίπου έναν χρόνο αργότερα, σε μια δύσκολη μάχη στη Β’ εθνική, η Βίκινγκ θα έπαιρνε το πρωτάθλημα και θα επέστρεφε μετά από μία σεζόν ξανά στην 1η κατηγορία της Νορβηγίας. Το σημαντικότερο όμως, είχε καταφέρει να συσπειρώσει ξανά τον κόσμο που γέμισε το γήπεδο, κάτι που δεν συνέβαινε τα προηγούμενα χρόνια στην 1η κατηγορία. Δεν ήταν όμως μόνο τα χρέη το θέμα, ήταν και η φιλοσοφία του συλλόγου. Γι’ αυτό και χρειάστηκε μια γενική αλλαγή στρατηγικής, με λιγότερους μισθοφόρους παίκτες και περισσότερο έμφαση στα… τοπικά προϊόντα, από τις ακαδημίες της ομάδας. Οι οπαδοί άρχισαν να νιώθουν ξανά την έλξη για την ομάδα τους, η Βίκινγκ έριξε γέφυρες χάρη στην αλλαγή φιλοσοφίας.

Μιλώντας στον Guardian, o CEO της ομάδας το περιγράφει καλύτερα: «Μετά τον υποβιβασμό του 2017, το κλαμπ μεταμορφώθηκε ριζικά. Έπρεπε να προσαρμόσουμε ολόκληρη τη στρατηγική μας. Από εκείνη τη μεγάλη ομάδα στην πιο πλούσια πόλη της Νορβηγίας, όπου νομίζαμε ότι υπάρχει μια τσάντα με λεφτά χωρίς πάτο, σταματήσαμε και αλλάξαμε φιλοσοφία. Είπαμε ότι πρέπει να χτίσουμε τα πάντα, βήμα βήμα, να έχουμε έσοδα ώστε να επιβιώνουμε από μόνοι μας και να μη χρειαζόμαστε εξωτερικές επενδύσεις».

Και όπως πάντα, χρειάζεται και λίγη σκανδιναβική διαφορετικότητα. Καθώς από το 2021 η ομάδα έχει προπονητικό δίδυμο που καθοδηγεί τους παίκτες. Ήταν μια απόφαση που στην αρχή κακοφάνηκε στον κόσμο, γιατί ο θρυλικός Μπιάρνε Μπέρντσεν, ο άνθρωπος που είχε περάσει από κάθε πιθανό πόστο στην ομάδα ήταν πολύ αγαπητός στους οπαδούς. Η διοίκηση όμως είχε πάρει απόφαση για κάτι νέο και έτσι έδωσε στους δύο βοηθούς του τα ηνία της ομάδα. Τα πήγαν καλά και το 2024 οι κύριοι Άαρσχαϊμ και Γένσεν ανανέωσαν έως το 2028. Παράλληλα, ο ήρωας του έπους του 2002, ο άνθρωπος που απέκλεισε τότε την Τσέλσι είναι ο αθλητικός διευθυντής της ομάδας. Ο Έρικ Νέβλαντ είναι υπεύθυνος για πολλές από τις έξυπνες κινήσεις που έχει κάνει η ομάδα τα τελευταία χρόνια.

Το ντούετο της επιτυχίας. Όπως λέει και ο CEO: “Δεν το προτείνω σε όλες τις ομάδες, αλλά σε μας ταίριαξε. Είναι διαφορετικοί ως χαρακτήρες, αλλά έχουν τις ίδιες ποδοσφαιρικές ιδέες»

Αν θέλουμε να σταθούμε σε έναν παίκτη, αυτός θα πρέπει να είναι ο Ζλάτκο Τρίπιτς. Ο γεννημένος στην Κροατία Νορβηγός ποδοσφαιριστής έπαιξε για μια διετία στη Βίκινγκ όταν αυτή ανέβηκε ξανά στην Α’ εθνική και επέστρεψε το 2021 εκεί. Είναι ο μοναδικός σκόρερ στην κατάκτηση του κυπέλλου το 2019 και έχει ορισμένα σπουδαία ρεκόρ και ατομικές διακρίσεις. Κορυφαίος παίκτης στη λίγκα το 2024, ο μοναδικός παίκτης που είχε για τρεις σερί σεζόν 10 ασίστ και γκολ. Και αφού έπαιξε τον ρόλο του στο περσινό πρωτάθλημα που σταμάτησε την κυριαρχία της Μπόντο Γκλιμτ (την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές οι δυο ομάδες δίνουν μάχη και για τον τίτλο του 2026), ήταν άκρως σημαντικός σε μια ακόμα σπουδαία ευρωπαϊκή στιγμή της Βίκινγκ. Την πρόκριση επί της Ντινάμο Ζάγκρεμπ. Ο Τρίπιτς σκόραρε και στα δυο παιχνίδια των πλέι-οφ και έτσι η Βίκινγκ βρίσκεται ξανά μετά από δυο δεκαετίες σε φάση ομίλων/league phase ευρωπαϊκής διοργάνωσης.

Η Βίκινγκ θα δώσει τις μάχες της, θα απολαύσει το ταξίδι και κυρίως ξέρει ότι έχει μπει σε σωστό δρόμο. Με οικονομική εξυγίανση, αγωνιστική φιλοσοφία, διοικητική στρατηγική και τον ντόπιο κόσμο να στηρίζει ξανά με δύναμη την ομάδα του. Μπορεί το καλοκαίρι που μας πέρασε οι Νορβηγοί να μονοπώλησαν το ενδιαφέρον με την εθνική τους, αλλά δεν ήταν οι μόνοι Βίκινγκ που ξεχώρισαν. Εκεί στο Σταβάνγκερ ελπίζουν σε νέες επιτυχίες για το μέλλον.