Livescore
)
Το Παγκόσμιο Κύπελλο είναι η στιγμή για να δημιουργηθούν ήρωες, να μάθουμε πρόσωπα που δεν γνωρίζαμε. Κάποια από αυτά θα μείνουν στην ιστορία για χρόνια μετά. Κάποια θα χαθούν στη λήθη του χρόνου. Ο σημερινός μας πρωταγωνιστής δεν έχει πολύ ποδοσφαιρικό μέλλον μπροστά του, αλλά αρκούσε μία και μόνο εμφάνιση για να τα καταφέρει να γίνει διάσημος. Και επειδή στις μέρες μας όλα μετριούνται με “engagement”, “followers” και άλλα τέτοια, να αποκτήσει εκατομμύρια φίλους σε όλον τον κόσμο που τον ακολουθούν μέχρι να βρουν τον επόμενο άνθρωπο με τα λίγα λεπτά δημοσιότητας. Η ιστορία του Βοζίνια όμως είναι κάτι αρκετά περισσότερο από τους 50.000 followers που έγιναν… 13 εκατομμύρια τη στιγμή που γράφεται το άρθρο αυτό. Για να φτάσει ο Βοζίνια να γίνει ο άνθρωπος του αγώνα απέναντι στην Ισπανία, χρειάστηκε να περάσει πολλά.
Πρόσφατα Νέα:
)
)
)
)
)
)
)
Και όλα ξεκίνησαν 40 χρόνια και λίγες μέρες πριν. Ο Ζοσιμάρ Ζοσέ Έβορα Ντίας γεννήθηκε στο Μιντέλο, το λιμάνι στο οποίο μένει σχεδόν όλος ο πληθυσμός του Σάο Βισέντε, ενός από τα νησιά στο αρχιπέλαγος του Κάμπο Βέρντε (από το 2013 η χώρα έχει ζητήσει να αποκαλείται έτσι), αυτό που οι περισσότεροι γνωρίζουμε ως το Πράσινο Ακρωτήρι. Αν παίζουμε ή βλέπουμε μπάλα το γνωρίζουμε από τον Ντανιέλ Μπατίστα και τον Νόνι Λίμα, αν ακούμε μουσική από τη Σεζάρια Εβόρα (που όπως και ο Βοζίνια, κανονικά λέγεται Έβορα).
Το ματς με την Ισπανία, η μεγάλη έκπληξη μέχρι σήμερα στο Μουντιάλ
Αλλά εκτός από το επώνυμο και το μικρό του είναι γνώριμο. Ο Ζοσιμάρ. Ναι, αυτός ο Ζοσιμάρ. Ας τα πάρουμε όμως με τη σειρά. Ταξιδεύουμε στο 1986 στο Κάμπο Βέρντε. Ο ποδοσφαιρόφιλος μπαμπάς του Βοζίνια έχει μόλις αποκτήσει τον μικρό του γιο. Παράλληλα όμως παρακολουθεί και το Μουντιάλ που γίνεται (όπως και στις μέρες μας σε ένα κομμάτι του) στο Μεξικό. Η Αργεντινή κατακτά τον τίτλο, ο Μαραντόνα αποθεώνεται παγκοσμίως, αλλά ο μπαμπάς είναι φαίνεται ποδοσφαιρικός hipster. Δεν του μένει ο Ντιέγκο. Του μένει ο Χόρχε Βαλντάνο, ο σπουδαίος επιθετικός της Αλμπισελέστε που σκοράρει 4 γκολ στο Παγκόσμιο Κύπελλο. Έτσι, όταν ο Ζε Πέδρο πηγαίνει στο ληξιαρχείο για να δώσει το όνομά στο παιδί του, είναι αποφασισμένος να το πει Βαλντάνο. Έλα όμως που κάποιος γραφειοκράτης επιμένει να τηρήσει τους κανόνες και τους νόμους σύμφωνα με τους οποίους τα παιδιά στη χώρα δεν μπορούν να έχουν ξένα ονόματα. Το Βαλντάνο απαγορεύεται.
Κάπως έτσι, πάμε στη 2η λύση. Στον πλάγιο μπακ της εθνικής Βραζιλίας, τον Ζοσιμάρ πoυ στην Ελλάδα έχει μείνει από τη χαρακτηριστική περιγραφή του Μανώλη Μαυρομμάτη. Και μπορεί ο κύριος Ζε Πέδρο να μην έβλεπε ΕΡΤ, αλλά βλέποντας τις γκολάρες του Ζοσιμάρ με τη Β. Ιρλανδία και την Πολωνία επέλεξε αυτόν ως εναλλακτική. Και πράγματι, αυτό ήταν τελικά το επίσημο όνομα. Λίγες ημέρες πριν ξεκινήσει το Μουντιάλ του 2026, ο Χόρχε Βαλντάνο έμαθε για την ιστορία. «Αρχικά, ήμουν μπερδεμένος. Γιατί ο πατέρας του διάλεξε εμένα; Είχε τον Μαραντόνα! Αλλά είμαι πολύ περήφανος. Στέλνω όλη μου την αγάπη στον Βοζίνια, τον πατέρα του και σε όλους όσους μπλέχτηκαν σε αυτή την ιστορία», λέει ο Αργεντινός. Και το «Βοζίνια»;
Πανοραμική άποψη από το Μιντέλο
Η ιστορία των ονομάτων συνεχίζεται. Αρχικά να πούμε ότι η αγαπημένη του γιαγιά Μαρία Σενιορίνια ντος Σάντος τον αποκαλούσε Ντάνι (γιατί μπορεί το Βαλντάνο να μην έκατσε επίσημα, ανεπίσημα όμως υπήρχε). Το Βαλντάνο της φαινόταν δύσκολο να το προφέρει. Η γιαγιά είναι όμως και ο λόγος που ο Βοζίνια έγινε Βοζίνια. Ο πατέρας του ήταν στρατιωτικός, η μητέρα του δούλευε κι αυτή και έτσι ο Βοζίνια μεγάλωσε σε μεγάλο βαθμό με παππού και γιαγιά. Ο μικρός Ζοσιμάρ ή Βαλντάνο ή Ντάνι δεν ήθελε να χάνει με τίποτα. Τα παιχνίδια ήταν πολύ σκληρά στους δρόμους και συχνά επειδή έπαιζε με μεγαλύτερα παιδιά, σκασμένος γύριζε και παραπονιόταν, κλαιγόταν στη γιαγιά του. Και έτσι πήρε το παρατσούκλι Βοζίνια, που σε ελεύθερη μετάφραση σημαίνει κάτι σαν γιαγιάκα, γιαγιούλα. Επειδή ακριβώς έτρεχε συνέχεια εκεί να παραπονεθεί μετά από μια ήττα.
Στο σπίτι της γιαγιάς έπαιζε φυσικά ποδόσφαιρο. Αυτός στο ένα κρεβάτι, ο μεγάλος αδερφός του στο άλλο, χτυπούσαν την μπάλα στον τοίχο και μετά την έπιαναν. Ο Βοζίνια την απέκρουε πάντα. Και στη συνέχεια, το παιχνίδι συνεχιζόταν στον δρόμο. Τέσσερις πέτρες για δοκάρια και αρχίζει το ματς. Ο Βοζίνια δεν έπαιζε για να περνά η ώρα όμως. Το ποδόσφαιρο του άρεσε πάρα πολύ και ονειρευόταν να κάνει καριέρα ως τερματοφύλακας. Υπήρχε ένα πρόβλημα όμως. Ενώ ο ίδιος θεωρούσε ότι ήταν τρομερά ταλαντούχος, δεν είχε ψηλώσει και κανείς δεν τον έπαιρνε στα σοβαρά στις ομάδες. Μέχρι που εκεί στα 16-17 ψήλωσε πολύ και ξαφνικά (τελικά έφτασε στο 1.90), κάτι που του έδωσε ευκαιρίες για να κάνει καριέρα.
Μην περιμένετε ακαδημίες ομάδων και σοβαρά πράγματα. Όπως διηγήθηκε το 2024 (πριν γίνει διάσημος με εκατομμύρια followers), όλα στο Κάμπο Βέρντε είναι θέμα ταλέντου. Δεν υπάρχουν πολλοί προπονητές τερματοφυλάκων που θα σου μάθουν τα απαραίτητα. Ούτε πολλά ζευγάρια γάντια να φορέσεις. Αλλά αυτός επέμεινε, έπαιξε εκεί και έψαχνε μια ευκαιρία. Τελικά, η διέξοδος βρέθηκε και ήταν στην Ανγκόλα. Σίγουρα όχι το πιο διάσημο πρωτάθλημα στον κόσμο, αλλά εκεί στα 25 του έπαιζε πλέον επαγγελματικό ποδόσφαιρο. Και το θέμα με το όνομα συνεχίστηκε. Βλέπετε ναι μεν κανείς δεν τον ήξερε ως Ζοσιμάρ στο νησί, αλλά το παρατσούκλι Βοζίνια δεν ήταν κάτι που του άρεσε. Νέο ξεκίνημα, νέο όνομα σκέφτηκε ο φίλος μας. Μόνο που και κάποιος άλλος πατέρας είχε δει το Μουντιάλ του 1986. Ο δικός μας Ζοσιμάρ έμαθε ότι υπήρχε ήδη ένας άλλος τερματοφύλακας με το επώνυμο Ζοσιμάρ που έπαιζε στην Ανγκόλα. «Δεν ήθελα η φανέλα μου να γράφει Ζοσιμάρ ΙΙ, οπότε κράτησα τελικά το Βοζίνια», θα πει.
Από τα χρόνια στην Κύπρο, σαν τον Νίο στο Μάτριξ
Από εκεί και πέρα ξεκινά ένα ωραίο ταξίδι. Τρία χρόνια στην Ανγκόλα, μια μικρή επιστροφή στο Πράσινο Ακρωτήρι και το 2015-16 Μολδαβία και στο Κισινάου με τη φανέλα της Ζίμπρου. Μεταγραφή στη Ζιλ Βισέντε και τη Β’ εθνική της Πορτογαλίας, εκεί που θα αποκρούσει συνολικά πέντε πέναλτι. Και στη συνέχεια Κύπρος. Στη Λεμεσό τον ξέρουν καλά, καθώς έμεινε 5 χρόνια στην ΑΕΛ και κατέκτησε και το κύπελλο, βασικός στον τελικό του 2019 με αντίπαλο τον ΑΠΟΕΛ. Στη συνέχεια Σλοβακία και πλέον ξανά στη Β’ εθνική της Πορτογαλίας και την Τσάβες. Ο ίδιος πιστεύει ότι αν είχε μάθει τα βασικά πιο νωρίς, υπήρχε μεγαλύτερη οργάνωση στο ποδόσφαιρο της χώρας του, θα μπορούσε να είχε κάνει και καλύτερη καριέρα. Άλλωστε είχε σκεφτεί να αφήσει το ποδόσφαιρο, αφού τα χρήματα στην Ανγκόλα δεν ήταν αρκετά για να μπορεί να ζει άνετα.
Παράλληλα, σε όλα αυτά έχει και μια καριέρα στην εθνική. Από το 2012 παίζει και κοντεύει τις 100 συμμετοχές, έχοντας παίξει και σε κύπελλα Αφρικής. Και μπορεί σήμερα να μην μιλούσαμε γι’ αυτόν αν δεν είχε πάρει πίσω μια απόφασή του πριν 2 χρόνια. Tότε, στο Κύπελλο Εθνών Αφρικής, το Κάπο Βέρντε έκανε μια εξαιρετική πορεία στον όμιλό του βγαίνοντας 1ο μπροστά από Αίγυπτο, Γκάνα και Μοζαμβίκη. Πέρασε με 1-0 τη Μαυριτανία στους 16 και στα προημιτελικά αντιμετώπισε τη Νότια Αφρική. Το παιχνίδι έληξε 0-0 και πήγε στα πέναλτι. Εκεί ο Βοζίνια έπιασε ένα, οι Νοτιοαφρικάνοι έχασαν ακόμα ένα, αλλά δεν ήταν αρκετό. Οι συμπαίκτες του κατάφεραν να αστοχήσουν στα 4 από τα 5 πέναλτι (!!) και το Πράσινο Ακρωτήρι δεν μπόρεσε να φτάσει για πρώτη φορά στην ιστορία του στα ημιτελικά. Ο Βοζίνια, όπως λέει, στα αποδυτήρια σκέφτηκε ότι ήρθε η ώρα να αποχωρήσει από την εθνική. Αλλά οι συμπαίκτες του επέμειναν και τον κράτησαν εκεί. Η απόφαση άλλαξε. Και όπως είδαμε, η πρόκριση ήρθε για το Μουντιάλ και το Κάμπο Βέρντε πήρε και τον 1ο του βαθμό σε αυτό, χάρη στον 40χρονο κίπερ.
Μετά το ματς είπε: «Είμαι τόσο ευγνώμων στους γονείς μου και τον παππού και τη γιαγιά μου που με βλέπουν από ψηλά. Έχασα τη γιαγιά μου πριν 2 χρόνια και έχασα και τον παππού μου. Αυτοί με μεγάλωσαν. Αν ζούσαν σήμερα, θα ήταν περήφανοι για τον εγγονό τους. Γι’ αυτό σημαίνει τόσα πολλά για μένα. Αυτό που ζούμε είναι κάτι που όλοι στο Κάμπο Βέρντε ονειρεύονταν». Και στη συνέχεια θα αποκαλύψει ότι η μητέρα του δεν μπόρεσε να βρίσκεται εκεί, καθώς έπεσε θύμα των αυστηρών μέτρων των ΗΠΑ και δεν μπόρεσε να πάρει τη βίζα που ήθελε πανάκριβη “εγγύηση”. Μερικές φορές η ζωή είναι πολύ άδικη. Η μεγάλη εμφάνιση όμως με την Ισπανία, έκανε αυτή την ιστορία ακόμα πιο γνωστή και ορισμένοι Αμερικάνοι πολιτικοί ασχολήθηκαν ώστε να λυθεί το θέμα και η μητέρα του να μπορέσει να τον δει από κοντά.
Φίλοι του Κάμπο Βέρντε βλέπουν το ματς κάπου στη Λισαβόνα. Η κυβέρνηση της χώρας υπολογίζει την ομογένεια σε περίπου 2 εκατομμύρια σε ολόκληρο τον κόσμο.
«Μοραμπέζα». Μια λέξη από την κρεολή γλώσσα του Κάμπο Βέρντε. Εμπεριέχει ορισμένες έννοιες που για τους κατοίκους του Κάμπο Βέρντε είναι μέρος της ταυτότητάς τους. Η φιλοξενία, η χαλαρότητα, η ηρεμία, η φιλικότητα. [Είναι η Ικαρία το Κάμπο Βέρντε της Ελλάδας;]. Δεν είναι κάτι που γίνεται για τους ξένους ή τους τουρίστες. Είναι ο τρόπος ζωής με υπομονή, ευγένεια και έναν πιο ήρεμο κοινωνικό ρυθμό. Και ο μεγάλος αδερφός του Βοζίνια, που έγινε ερωτικός μετανάστης στη Βραζιλία καθώς αγάπησε μια κοπέλα από το Περναμπούκο, την παντρεύτηκε αργότερα και ζει τώρα στο Ρεσίφε κάνοντας ιδιαίτερα μαθηματικών (ο μικρός αδερφός έγινε ποδοσφαιριστής), λέει ότι είναι κάτι που ακολουθεί και η οικογένειά τους. Όπως λέει σε βραζιλιάνικο Μέσο, στο Πράσινο Ακρωτήρι «μοραμπέζα» σημαίνει ότι δεν υπάρχουν διασημότητες και φίρμες.
«Μετά το Μουντιάλ, όταν ο αδερφός μου ο Βοζίνια επιστρέψει στο σπίτι για να επισκεφτεί την οικογένεια, θα το γιορτάσουν για μια-δυο μέρες και μετά θα κάνει μπάνιο στη Λαζίνια (μια από τις πιο μεγάλες παραλίες), θα φορέσει τις σαγιονάρες του, ένα σορτσάκι, ένα t-shirt και θα περάσει χρόνο με την οικογένειά του. Όλοι ζούμε απλά, χωρίς επίδειξη, χωρίς φήμη, χωρίς ματαιοδοξία». Ο άνθρωπος που πριν το Μουντιάλ είχε ποδοσφαιρική χρηματιστηριακή αξία κοντά στα 50 χιλιάρικα, τώρα έχει γίνει ο άνθρωπος της ημέρας. Αλλά ξέρει ότι αυτά έρχονται και παρέρχονται. Και με ένα ακόμα δύσκολο ματς να έρχεται, αυτό απέναντι στην Ουρουγουάη, γνωρίζει ότι μόνο αν κάνει ίδιες εμφανίσεις θα μπορέσει το Κάμπο Βέρντε να μαζέψει κι άλλους βαθμούς.
Ο Βοζίνια στις δηλώσεις του έδειξε ότι ξέρει τι σημαίνει αυτή η συμμετοχή στο Μουντιάλ. «Τώρα σχεδόν όλοι γνωρίζουν πού βρίσκεται το Κάμπο Βέρντε και κυρίως τι είναι: μια μικρή χώρα με μεγάλη καρδιά. Είμαστε περήφανοι για την προέλευσή μας και κάνουμε ό,τι μπορούμε για να εξυψώσουμε το όνομα της χώρας μας». Και όλο αυτό είναι σημαντικό γιατί, ας μην ξεχνάμε, περισσότεροι άνθρωποι από το Πράσινο Ακρωτήρι ζουν σε άλλες χώρες (μεγάλες αποικίες υπάρχουν στην Πορτογαλία, την Ολλανδία, τη Γαλλία, το Λουξεμβούργο και τις ΗΠΑ) παρά στα ίδια τα νησιά εκεί στην Αφρική. Η χώρα έχει πληθυσμό μισό εκατομμύριο, αλλά όταν παίζει η εθνική της ο κόσμος που τη βλέπει είναι πολύς παραπάνω, διασκορπισμένος σε διάφορα μέρη του πλανήτη. Το ποδόσφαιρο ένα από τα πράγματα που ενώνουν όλους τους ανθρώπους της χώρας και τους κρατά ζωντανή αυτή τη νοσταλγία για το μέρος τους. Να επιστρέψουν εκεί. Αλλά αυτά τα έχει η πιο γνωστή μορφή της χώρας πολύ καλύτερα από μας:
El Sombrero 
)
)
)
)
