Όταν τα λιοντάρια της Σενεγάλης κέρδισαν τη Γαλλία

Ένα από τα μεγάλα φαβορί της διοργάνωσης, η Γαλλία, ξεκινά τους αγώνες της στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 με αντίπαλο τη Σενεγάλη. Και αυτό, φέρνει αμέσως αναμνήσεις από μια από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις όλων των εποχών σε πρεμιέρα. Ταξιδεύουμε στο 2002, στο τελευταίο Μουντιάλ που είχε γίνει σε παραπάνω από μία χώρα, ένα Μουντιάλ χωρίς πολλά σπουδαία ματς. Αλλά ακόμα και ένα μέτριο Μουντιάλ, έχει τις στιγμές του. Και το πρώτο Μουντιάλ που έγινε στην Ασία, είχε την προηγούμενη πρωταθλήτρια να ξεκινά τους αγώνες της με ένα φαινομενικά εύκολο παιχνίδι. Με την πρωτάρα σε Μουντιάλ Σενεγάλη.

Για τον πολύ κόσμο, η Γαλλία πήγαινε για να ράψει ακόμα ένα αστέρι στη φανέλα της. Ήταν η πρωταθλήτρια κόσμου του 1998 και η πρωταθλήτρια Ευρώπης δύο χρόνια αργότερα. Έχει πολύ καλή ομάδα, παικταράδες σε πολλές θέσεις, προσωπικότητες, εμπειρία. Αλλά η Γαλλία, όπως μάθαμε στα επόμενα χρόνια, όταν αρχίζει να χαλαρώνει πολύ είναι εύκολο να διαλυθεί. Και παρότι σε εκείνη τη διοργάνωση ήταν ξανά από τα φαβορί, τα αποτελέσματα στα τελευταία της φιλικά ή μάλλον οι εμφανίσεις της δεν μάγευαν. Οι πιο έμπειροι αρχίζουν να ανησυχούν. Και οι πιο άπειροι ανησυχούν κι αυτοί με τη σειρά τους, όταν στο τελευταίο φιλικό με τη Ν. Κορέα, η Γαλλία κερδίζει δύσκολα και κυρίως, χάνει τον Ζιντάν με τραυματισμό.

Ζιζού, ανήμπορος να βοηθήσει

Όσο οι Γάλλοι γιατροί και φυσιοθεραπευτές έχουν πέσει με τα μούτρα στον τετρακέφαλο του Ζιζού, η Σενεγάλη περνάει κάτω από τα ραντάρ. Έχει χάσει πολύ δύσκολα στον τελικό το Κύπελλο Εθνών Αφρικής, κάνει συμπαθητικά ματς στα φιλικά και πάει με θάρρος και αισιοδοξία. Όπως είπαμε, είναι η πρώτη συμμετοχή της Σενεγάλης σε Μουντιάλ, αλλά οι Σενεγαλέζοι δεν πάνε εκεί μόνο για χορούς και γιορτές. Ο όμιλος έχει ακόμα Δανία και Ουρουγουάη και κανείς δεν δίνει ελπίδες στην ομάδα της Αφρικής, αλλά οι παίκτες της δεν νοιάζονται.

Η Σενεγάλη είχε και ένα άλλο πλεονέκτημα, εκτός από την άγνοια κινδύνου. Οι περισσότεροι παίκτες της έπαιζαν στο γαλλικό πρωτάθλημα, γνώριζαν αρκετούς από τους αντιπάλους τους στη Γαλλία, γνώριζαν και το στιλ τους. Από τους 23 παίκτες της αποστολής, οι μόνοι που δεν έπαιζαν στη Γαλλία ήταν οι δύο αναπληρωματικοί τερματοφύλακες και ένας επιθετικός. Το παιχνίδι ήταν σαν μια καλή γαλλική ομάδα να έπαιζε με μια μικρότερης δυναμικής που όμως ήταν καλά διαβασμένη. Σε ένα πρωτάθλημα, η καλύτερη ομάδα θα κερδίσει τις περισσότερες φορές. Σε ένα Μουντιάλ ενός αγώνα, σε μια πρεμιέρα κιόλας, η έκπληξη μπορεί να γίνει. Ειδικά όταν οι Σενεγαλέζοι εκτέλεσαν άριστα το πλάνο τους. Φρόντισαν να αποκόψουν την επιθετική τριάδα Αντρί-Βιλτόρ-Τρεζεγκέ από τα χαφ, ώστε να μην παίρνει συχνά την μπάλα σε επικίνδυνα σημεία. Είχαν τον Ελ Χατζί Ντιούφ σε τρομερή μέρα, είχαν τα χαφ και τους αμυντικούς να τρέχουν συνεχώς και έψαχναν τη στιγμή τους.

Και αφού ο Τρεζεγκέ σημάδεψε το δοκάρι αρκετά νωρίς στο ματς, η στιγμή αυτή ήρθε στο 30′. Η Γαλλία σε χαμηλό τέμπο και ψιλοχαλαρά έχει την μπάλα. Ο Τζορκαέφ δέχεται την πίεση και χάνει την μπάλα περίπου στο κέντρο από τον Ομάρ Νταφ, αμέσως γίνεται η πάσα στον Ντιούφ, αυτός περνάει τον Λεμπέφ που σωριάζεται κάτω, ο Ντιούφ πατά περιοχή από τα αριστερά, κάνει την πάσα, ο Πάπα Μπούμπα Ντιόπ δεν τα καταφέρνει αρχικά, αλλά μέσα στο μπέρδεμα μεταξύ Πετί και Μπαρτέζ, παίρνει το ριμπάουντ και σκοράρει. 0-1. Και αν το γκολ δεν ξεχνιέται, το ίδιο ισχύει και για τον πανηγυρισμό. Ο Ντιόπ πηγαίνει στη γωνία και καλεί τους συμπαίκτες του. Έχει βγάλει τη φανέλα, τη βάζει στο χορτάρι και οι Σενεγαλέζοι αρχίζουν τον χορό.

Οι Γάλλοι είναι γενικά ακίνδυνοι, αλλά θα έχουν κι αυτή την ευκαιρία τους αργότερα, με το δοκάρι του Ανρί, ενώ δοκάρι θα έχει και η Σενεγάλη. Το σκορ δεν θα αλλάξει. Το ματς λήγει με 0-1 και η έκπληξη είναι τεράστια. Στο ερώτημα “έτυχε ή πέτυχε;”, η απάντηση είναι μάλλον ότι πέτυχε. Η Σενεγάλη δεν ήταν τυχαία ομάδα και η πορεία της στη συνέχεια το απέδειξε άλλωστε. Μια μέρα πριν τον αγώνα, οι παίκτες του Μπρούνο Μετσού έκαναν βόλτα στο γήπεδο της Σεούλ για να προσαρμοστούν στις συνθήκες. Οι Γάλλοι δεν το έκαναν. Ο Ντεσαγί είχε πει ότι θα έπρεπε να κάνουν τρεις και τρεις ώρες δρόμο, οπότε αποφασίστηκε να γλιτώσουν την ταλαιπωρία. Ο αρχηγός μάλιστα έχασε και την αρχή της τελευταίας προπόνησης γιατί είχε ένα… γύρισμα εκείνη την ώρα. Θα πει κανείς, τώρα φταίει αν έχασε ούτε μισή προπόνηση ένας παίκτης ή αν δεν ήξεραν το χορτάρι στο γήπεδο οι παίκτες; Μπορεί και όχι. Αλλά όλα αυτά είναι δείγματα του πόσο σοβαρά έπαιρνε κάθε ομάδα το παιχνίδι.

Η κριτική στη Γαλλία πολύ μεγάλη. Ο Ζακ Σιράκ μάλιστα στέλνει τον Υπουργό Αθλητισμού στη Ν. Κορέα για να εμψυχώσει την ομάδα. Δεν θα τα καταφέρει. Η Γαλλία αρχίζει έναν κατήφορο που θα τη φέρει να αποκλείεται από τη φάση των ομίλων. 0-0 με την Ουρουγουάη και ενώ στο 3ο ματς επιστρέφει ο Ζιντάν, η Δανία κερδίζει με 2-0 και αφήνει εκτός συνέχειας τους παγκόσμιους πρωταθλητές. Και οι νικητές;

Η Σενεγάλη στο 2ο παιχνίδι της πήρε 1-1 από τη Δανία. Το τρίτο παιχνίδι ήταν ένα από τα καλύτερα εκείνης της διοργάνωσης. Η Σενεγάλη προηγήθηκε με 3-0 μόλις στο 28′, με τον Ντιόπ ξανά πρωταγωνιστή, να σκοράρει δύο φορές. Η Ουρουγουάη, στην προ-Ταμπάρες εποχή, προσπάθησε να κάνει την αντεπίθεση στο 2ο ημίχρονο και τα κατάφερε. Με Φορλάν-Ρεκόμπα, έφτασε στο 3-3 στο 88′ και πήρε την ισοπαλία που όμως δεν αρκούσε. Απλά κατάφερε να στερήσει την 1η θέση στους Σενεγαλέζους. Η Δανία πέρασε 1η και η Σενεγάλη 2η και αήττητη.

Αυτό ήταν όμως καλύτερο, καθώς οι Δανοί έπεσαν στην επόμενη φάση πάνω στους Άγγλους και οι Σενεγαλέζοι στους Σουηδούς. Οι Ευρωπαίοι μπήκαν πολύ δυνατά και έκαναν φάσεις, μέχρι ο Χένρικ Λάρσον να ανοίξει το σκορ στο 10′. Ο Ντιόπ παραλίγο να γίνει ήρωας λίγα λεπτά αργότερα, αλλά το γκολ αυτή τη φορά ακυρώθηκε για οφσάιντ. Πρωταγωνιστής θα ήταν ένα άλλο “δικό μας” παιδί. Ο Ανρί Καμαρά, ο οποίος ούτε λίγο ούτε πολύ θα έπαιζε σε οκτώ ελληνικές ομάδες αργότερα (ανάμεσά τους Ατρόμητος και Παναιτωλικός), ισοφάρισε λίγο πριν τη λήξη του ημιχρόνου. Το 2ο ημίχρονο δεν είχε τόσες πολλές φάσεις όσο το πρώτο και τη μεγαλύτερη την είχε ο 21χρονος Ζλάταν που πέρασε αλλαγή. Στην παράταση, το ίδιο ακριβώς δοκάρι που είχε σταματήσει τον Τρεζεγκέ, σταμάτησε και τον Σβένσον. Η Σενεγάλη, σχεδόν μεταφυσικά, σώθηκε. Και έτσι, στο 104′, ο Καμαρά με μια πολύ ωραία ατομική ενέργεια σημείωσε το δεύτερό του και αυτή τη φορά χρυσό γκολ. Το ματς τελείωσε εκεί. Η Σενεγάλη ήταν στις 8 καλύτερες του κόσμου.

Γινόταν μόλις η 2η ομάδα από την Αφρική που κατάφερνε να φτάσει στα προημιτελικά ενός Μουντιάλ. Και άγγιξε το όνειρο της 4αδας, σε ένα ζόρικο ματς με την Τουρκία. Βλέποντας ξανά, εκτεταμένα στιγμιότυπα από εκείνη την πορεία της Σενεγάλης, ίσως το ματς με την Τουρκία να ήταν στο οποίο οι Αφρικανοί άφησαν τα περισσότερα κενά αμυντικά. Παρότι έκανε αρκετές τελικές, οι Τούρκοι είχαν τις μεγαλύτερες φάσεις. Το παιχνίδι πήγε τελικά στην παράταση, χωρίς γκολ, και αυτή τη φορά το χρυσό γκολ ήταν εναντίον των Αφρικανών. Ο Ιλχάν Μανσίζ στο 94′ σκόραρε το γκολ της καριέρας του και έστειλε τους Τούρκους σε έναν ημιτελικό Μουντιάλ. Οι Σενεγαλέζοι στενοχωρήθηκαν, αλλά ήταν και περήφανοι για την πορεία τους. Στη Σενεγάλη ο κόσμος ήταν χαρούμενος για την ανέλπιστη αυτή πορεία και σίγουρα το μεγαλύτερο γεγονός ήταν εκείνη η νίκη με τη Γαλλία.

«Το 1998 ήμασταν όλοι κολλημένοι στις τηλεοράσεις. Στη Σενεγάλη υποστηρίζαμε τη Γαλλία. Όταν οι Γάλλοι κέρδισαν, βγήκαμε στους δρόμους και πανηγυρίζαμε. Έτσι, όταν τέσσερα χρόνια αργότερα βάζεις γκολ στην ίδια ομάδα… Είναι κάτι που σημάδεψε ολόκληρη τη ζωή μου, τα παιδιά μου, την οικογένειά μου. Είναι κάτι που κανείς δεν θα ξεχάσει ποτέ στη Σενεγάλη. Το σκέφτομαι μερικές φορές και καταλαβαίνω πόσο τρελός είναι ο κόσμος του ποδοσφαίρου», θα πει ο χρυσός σκόρερ Ντιόπ σε συνέντευξή του πολλά χρόνια αργότερα. Ο γιος του συχνά πυκνά του έβαζε το βίντεο με το γκολ για να το δει και το έδειχνε με καμάρι στους φίλους του. «Να, ο πατέρας μου σκόραρε απέναντι στον Ζιντάν και τον Ανρί». Κι ας μην αγωνιζόταν ο Ζιντάν σε εκείνο το ματς.

Ο Ντιόπ έγινε κάτι σαν εθνικός ήρωας και όταν γύριζε στη Σενεγάλη, ο κόσμος τον αναγνώριζε παντού και τον χαιρετούσε. Συνέχισε στη Λανς, αλλά οι εμφανίσεις του τον έφεραν το 2004 στην Αγγλία όπου και έπαιξε σε Φούλαμ και Πόρτσμουθ. Μετά από 7 χρόνια στην Πρέμιερ Λιγκ, ήρθε και στα μέρη μας, φορώντας τη φανέλα της ΑΕΚ. Αν και ήταν σε περίοδο με αρκετά οικονομικά προβλήματα για την ΑΕΚ και με σχετικά μέτριο ρόστερ, ο ίδιος ξεχώρισε, αγαπήθηκε πολύ (κάτι που έγινε όπου και αν έπαιξε) και κατέκτησε και το κύπελλο Ελλάδος. Επέστρεψε στη συνέχεια στην Αγγλία και έκλεισε την καριέρα του το 2013. Επτά χρόνια αργότερα, μόλις στα 42 του θα έφευγε στη ζωή μετά από σοβαρά προβλήματα υγείας. Σύμφωνα με την Λ’ Εκίπ, έπασχε από ALS, την ασθένεια από την οποία έφυγε πρόσφατα και ο Παρασκευάς Άντζας. Ήταν μια είδηση που συγκλόνισε όχι μόνο τη Σενεγάλη αλλά και τους φίλους όλων των ομάδων στις οποίες έπαιξε. Είπαμε, ο Σενεγαλέζος ήταν ένας αγαπητός γίγαντας με μεγάλη καρδιά.

Δυο χρόνια μετά τον θάνατό του, στα γήπεδα του Κατάρ, οι συμπατριώτες του θα τον τιμούσαν. Η Σενεγάλη με τη νίκη της 2-1 επί του Εκουαδόρ έπαιρνε για 2η φορά στην ιστορία της την πρόκριση για τους 16 ενός Μουντιάλ. Οι ποδοσφαιριστές της Σενεγάλης δεν τον ξέχασαν. «Ήταν μια ιδιαίτερη μέρα για εμάς και όλη τη Σενεγάλη και θέλαμε να κάνουμε κάτι σπουδαίο και γι’ αυτόν», είπε ο αρχηγός Καλιντού Κουλιμπαλί. Η φωτογραφία του Ντιόπ ήταν εκεί, μαζί με το μήνυμα “ένα πραγματικό λιοντάρι δεν πεθαίνει ποτέ”. Η εθνική Σενεγάλης αποχαιρέτισε ένα σύμβολό της.

Από το ιστορικό ματς, ο Ντιούφ θυμάται τα λόγια του κόουτς Μπρούνο Μετσού πριν τον αγώνα: «Τι μπορώ να σας πω σήμερα; Βρισκόμαστε μαζί αρκετό καιρό. Και σας ξέρω πολύ καλά. Ξέρω ότι είστε τρελοί. Ξέρω ότι απόψε, μετά το ματς, ο κόσμος θα μιλάει για μας σε όλο τον κόσμο. Σηκωθείτε και δείξτε μου τι μπορείτε να κάνετε.» Οι παίκτες του το έκαναν, το πλάνο πέτυχε στην εντέλεια και, για μπάλα μιλάμε, η τύχη ή αν θέλετε η αστοχία βοήθησε να μη δεχτούν και γκολ. Η ιστορία έγραψε και η ιστορία γράφει πάντα χωρίς τα “αν” και τα “αλλά”. Γαλλία-Σενεγάλη 0-1. «Το ματς πήγε ακριβώς όπως το προέβλεψε ο κόουτς», θα πει ο δεξιός μπακ Κολί. Ο κόουτς ήταν ένας ακόμα πρωταγωνιστής για εκείνη τη Σενεγάλη, έστω και από τον πάγκο. Και δυστυχώς, όπως και ο Ντιόπ, δεν θα βρίσκεται κάπου στις εξέδρες, ούτε θα δει από την τηλεόραση τη νέα προσπάθεια της «χώρας του».

Μετά τη θητεία του στη Σενεγάλη πήγε για αρκετά χρόνια στα Εμιράτα, το Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία. Το 2012 έμαθε ότι είχε καρκίνο και μάλιστα σε πολύ προχωρημένο στάδιο. Του είπαν ότι είχε τρεις μήνες ζωής. Αποχώρησε από το Ντουμπάι και πήγε να ζήσει τους τελευταίους μήνες της ζωής του στη Γαλλία. Πέθανε τελικά περίπου έναν χρόνο μετά. Έγινε προς τιμήν του μια τελετή εκεί, αλλά η σορός του μεταφέρθηκε στη Σενεγάλη. Ο Μετσού είχε γίνει Μουσουλμάνος και επέλεξε να έχει αντίστοιχη κηδεία και μάλιστα να ταφεί στη Σενεγάλη. Το φέρετρο ήταν τυλιγμένο με τη σημαία της Σενεγάλης και παρόντες ήταν ο πρόεδρος της χώρας, ο πρόεδρος της Βουλής, γνωστοί Σενεγαλέζοι ποδοσφαιριστές όπως ο Ντιούφ, ο Φαντιγκά και ο Αλιού Σισέ. Ο Πρόεδρος της χώρας τον αποκάλεσε “πρότυπο ανθρωπιάς και αξιών και έναν ήρωα ανάμεσα στους Σενεγάλεζους ήρωες”.

Στο ερώτημα, τι σχέση έχει εκείνη η ομάδα της Σενεγάλης με τη φετινή, η απάντηση πρέπει να ξεκινά από τον κόουτς. Ο Παπέ Τιαό ήταν μέλος εκείνης της σπουδαίας ομάδας του 2002 και σήμερα είναι στον πάγκο της Σενεγάλης. Είναι ένας αμφιλεγόμενος τύπος, όταν ακόμα έπαιζε στη Γαλλία είχε συλληφθεί για ενδοοικογενειακή βία, και είναι από τους πρωτεργάτες της αποχώρησης των παικτών της Σενεγάλης στον διαβόητο πια τελικό με το Μαρόκο στο τελευταίο κύπελλο Αφρικής. «Η νίκη μας το 2002 ήταν ιστορική, αλλά η ιστορία δεν παίζει στο χορτάρι», λέει ξεκάθαρα. «Γαλλία και Σενεγάλη είναι δύο αδελφά έθνη και ελπίζαμε ότι η κλήρωση δεν θα μας φέρει αντιπάλους. Για μένα είναι η δεύτερη πατρίδα μου, έμαθα πολλά εκεί (έπαιξε σε πολλές ομάδες στη Γαλλία), αλλά τώρα εκπροσωπώ τη χώρα μου».

Η Σενεγάλη, όπως και τότε, έρχεται με μια σπουδαία πορεία στο Κύπελλο Εθνών Αφρικής. Το έχει κατακτήσει (ή και όχι θα έλεγε ένας Μαροκινός) και η πορεία της για τα προκριματικά του Μουντιάλ ήταν εξίσου εντυπωσιακή. Και όπως και τότε έχει 2 ευρωπαϊκές ομάδες απέναντί της. Γαλλία και Νορβηγία. Το έργο δεν θα είναι καθόλου εύκολο, αλλά οι Σενεγαλέζοι έχουν τους παίκτες και την εμπειρία για να κάνουν τη ζημιά. Άλλωστε και η 3η θέση μπορεί να οδηγήσει σε πρόκριση. Αρκεί να βρει τους νέους Ντιούφ, Ντιόπ και Καμαρά.