Ο άνθρωπος που γύρισε από τους νεκρούς και οδήγησε τη Νορβηγία ξανά σε Μουντιάλ

Στις 28 Ιουνίου 1998 στο Βελοντρόμ η Νορβηγία αντιμετώπιζε την Ιταλία για τη φάση των 16 του Μουντιάλ της Γαλλίας. Οι Νορβηγοί είχαν φτάσει εκεί μετά από δυο ισοπαλίες (με Μαρόκο και Σκωτία) και μια νίκη την τελευταία αγωνιστική επί των αδιάφορων Βραζιλιάνων στον όμιλο. Ο Στόλε Σολμπάκεν, ένας ακούραστος Νορβηγός μέσος που εκείνη τη σεζόν είχε παίξει στην Πρέμιερ Λιγκ με την Γουίμπλεντον, ξεκίνησε το συγκεκριμένο ματς στον πάγκο και πέρασε στο χόρτο ως αναγκαστική αλλαγή στο 38′. Οι Νορβηγοί ηττήθηκαν με 1-0, με γκολ του Βιέρι, και δεν κατάφεραν να περάσουν για πρώτη φορά στα προημιτελικά της διοργάνωσης.

Αυτή ήταν και η τελευταία εμφάνιση του Σολμπάκεν σε ένα Μουντιάλ. Για την ακρίβεια, ήταν και η τελευταία της Νορβηγίας. Αυτό που δεν μπορούσε να ξέρει τότε ο 30χρονος ποδοσφαιριστής είναι ότι η χώρα του θα έπρεπε να περιμένει 28 χρόνια για να πάει ξανά σε ένα Παγκόσμιο Κύπελλο και ότι θα το έκανε με αυτόν καθοδηγητή στον πάγκο. Αυτό δεν ήταν όμως το μόνο που δεν θα μπορούσε ποτέ να μαντέψει…

Δυόμιση χρόνια μετά από εκείνο το Μουντιάλ, ο Σολμπάκεν έπαιζε στη Δανία με τη φανέλα της Κοπεγχάγης, έχοντας ήδη στο παλμαρέ του ένα πρωτάθλημα εκεί με την Άαλμποργκ. Τέτοιες περίπου μέρες του 2001, και πιο συγκεκριμένα στις 13 Μαρτίου, βγήκε μαζί με τους συμπαίκτες του από τα αποδυτήρια για να ξεκινήσει μια ακόμα προπόνηση. Στη συνέχεια, οι παίκτες της Κοπεγχάγης συγκεντρώθηκαν στο κέντρο για να ακούσουν την ενημέρωση του προπονητή για το πρόγραμμα της προπόνησης. Μιας και το κρύο ήταν έντονο, όσο ο κόουτς μιλούσε, ο Σολμπάκεν έσκυψε για να κάνει διατάσεις για να ζεσταθεί. Δυο δευτερόλεπτα μετά είχε σωριαστεί στο χορτάρι…

Το 2001 ο Φρανκ Όντγκααρντ ήταν ένας νεαρός γιατρός που στο ξεκίνημα της καριέρας του είχε βρει μια καλή δουλειά στην Κοπεγχάγη. Εκεί μπορούσε να συνδυάσει την αγάπη του για την μπάλα με την επιστήμη που είχε σπουδάσει. Την ώρα που ο Σολμπάκεν κατέρρεε στον αγωνιστικό χώρο ο Όντγκααρντ βρισκόταν στο γραφείο του μέσα στο προπονητικό κέντρο και φορούσε το μπουφάν του για να φύγει. Η ομάδα δεν χρειαζόταν τον γιατρό κάθε μέρα στις προπονήσεις. Το ότι βρισκόταν εκείνη τη μέρα εκεί ήταν καθαρά θέμα τύχης. Όταν άκουσε κάποιον παίκτη να τον φωνάζει “γιατρέ, έλα γρήγορα, κάτι έπαθε ο Στόλε” η πρώτη του, φυσιολογική, σκέψη ήταν ότι χτύπησε κανένα πόδι σε κάποια διεκδίκηση της μπάλας.

Τα πρώτα δευτερόλεπτα μετά την πτώση, οι συμπαίκτες του πίστεψαν ότι ο Σολμπάκεν τους κοροϊδεύει. Ο παρτενέρ του στο κέντρο, Κρίστιαν Λόνστρουπ, έσκυψε πρώτος δίπλα του και του φώναξε “Κόψε την πλάκα”. Καμία αντίδραση. Ο Λόνστρουπ έφτασε το πρόσωπο του εκατοστά μακριά από του συμπαίκτη του και συνειδητοποίησε ότι δεν είναι κάποιου είδους φάρσα. Τότε ξεκίνησε ο πανικός.

Όταν έφτασε στο σημείο ο γιατρός, ο Σολμπάκεν ήταν ήδη κάποια λεπτά στο χόρτο. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα ο Όντγκααρντ κατάλαβε από το χρώμα στο πρόσωπο του παίκτη τι είχε συμβεί. Έμφραγμα. H καρδιά του Σολμπάκεν είχε σταματήσει να λειτουργεί. Αμέσως φώναξε στους υπόλοιπους να καλέσουν ασθενοφόρο και ξεκίνησε να του κάνει CPR (ΚΑΡΠΑ=Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση). Όσο οι υπόλοιποι έτρεμαν και δυσκολεύονταν να κοιτάξουν προς τον σωριασμένο συμπαίκτη τους, ο γιατρός συνέχιζε τις συμπιέσεις: «Είχα μόνο έναν στόχο. Να τον κρατήσω σε εγρήγορση. Είναι στο DNA ενός γιατρού να ενεργεί έτσι. Δεν έχεις χρόνο να σκεφτείς ή να νιώσεις συναισθήματα».

Για καλή τους τύχη το ασθενοφόρο έφτασε πολύ γρήγορα. Κανένας δεν μπορεί να πει με απόλυτη σιγουριά πόση ώρα κράτησε αυτό. Η εκτίμηση του γιατρού είναι πως από το σταμάτημα της καρδιάς μέχρι την είσοδο του στο ασθενοφόρο μεσολάβησαν περίπου 7 με 10 λεπτά. Όταν έφτασε το ασθενοφόρο, και με την καρδιά σταματημένη για τόσα λεπτά, ο ποδοσφαιριστής θεωρούταν «κλινικά νεκρός».

Ο συμπαίκτης του στη Γουίμπλεντον, Βίνι Τζόουνς, σε ένα βίντεο για το CPR

Χάρη στον απινιδωτή του ασθενοφόρου η καρδιά του Σολμπάκεν ξεκίνησε να λειτουργεί πάλι κατά τη διάρκεια της μεταφοράς του στο νοσοκομείο. Όταν έφτασε εκεί, ήταν σε κωματώδη κατάσταση. Οι γιατροί κάλεσαν εσπευσμένα τη γυναίκα του αλλά και τους γονείς του που ζούσαν στη Νορβηγία. Όπως έγινε γνωστό αργότερα, οι πρώτες πληροφορίες που έλαβαν ήταν τόσο αποθαρρυντικές που στις συζητήσεις τους κατά την πτήση ως τη Δανία έγινε αναφορά ακόμα και στην πιθανή κηδεία. Ένα δεύτερο σενάριο έλεγε πως μπορεί να επιβιώσει αλλά να έχει υποστεί σοβαρή εγκεφαλική βλάβη.

Ο ποδοσφαιριστής έμεινε τελικά σε κώμα για τρεις μέρες αλλά κατάφερε να επανέλθει. Οι γιατροί το χαρακτηρίζουν ως μικρό θαύμα, στηριζόμενοι στο ότι η καρδιά του σταμάτησε για αρκετά λεπτά και στο ότι ήταν τυχερός που υπήρχε κοντά γιατρός που ήξερε ακριβώς τι να κάνει αλλά και ασθενοφόρο που δεν καθυστέρησε πολύ. Μόλις ξύπνησε, οι δικοί του άνθρωποι ανακάλυψαν ότι είχε χάσει τη βραχυχρόνια μνήμη του. Δεν είχε ιδέα τι είχε συμβεί, δεν καταλάβαινε γιατί βρισκόταν στο νοσοκομείο. Τις πρώτες μέρες η κατάσταση του παρέμενε κρίσιμη. Σε μια στιγμή βγαλμένη από τα πιο σκληρά κινηματογραφικά δράματα ο Σολμπάκεν είπε στη γυναίκα του «Άνικεν, νιώθω πως αυτό δεν πρόκειται να πετύχει. Δεν πρόκειται να επιβιώσω. Είσαι ακόμα μικρή, μπορείς να βρεις έναν καινούργιο άντρα. Θέλω μόνο τα παιδιά να έχουν το όνομά μου. Να λέγονται Σόλμπακεν. Και να τους πεις για μένα όταν μεγαλώσουν.» Τελικά αυτό δεν χρειάστηκε.

Όπως αποδείχτηκε, η καρδιακή προσβολή ήταν αποτέλεσμα μιας μη εντοπισμένης, προυπάρχουσας καρδιακής ανωμαλίας. Οι γιατροί του έβαλαν βηματοδότη και του ξεκαθάρισαν πως το ποδόσφαιρο είχε τελειώσει γι’ αυτόν. Λίγες μέρες πριν το περιστατικό, είχε γιορτάσει τα 33α γενέθλια του. Αν και δεν φόρεσε ποτέ ξανά τη φανέλα της Κοπεγχάγης, στο τέλος της σεζόν απέκτησε ένα ακόμα μετάλλιο πρωταθλητή, καθώς είχε προλάβει να γράψει 14 συμμετοχές εκείνη τη χρονιά. Σε μια συνέντευξη λίγους μήνες αργότερα απάντησε στην ερώτηση πώς νιώθει με τον βηματοδότη μέσα του: “Προσπαθώ να σκέφτομαι ότι δεν είναι ήττα που το έχω αυτό πλέον μέσα μου, αλλά δυσκολεύομαι γιατί το νιώθω ως τέτοια. Αυτή είναι μια μάχη που έχει χάσει το σώμα μου, και με αυτή την έννοια είναι μια ήττα”. Το 2010 ο βηματοδότης τον έσωσε από ένα νέο καρδιακό επεισόδιο, ξανά κατά τη διάρκεια μιας προπόνησης της Κοπεγχάγης! Μόνο που τότε ήταν πια προπονητής.

Μετά την πρόωρη απόσυρση από τους αγωνιστικούς χώρους, έπρεπε να βρει κάτι άλλο να κάνει. Και το βρήκε σχετικά εύκολα. Δεν μπορούσε πια να παίξει ποδόσφαιρο αλλά μπορούσε να καθοδηγήσει τους άλλους που παίζουν. Σύμφωνα με κάποιους συμπαίκτες του άλλωστε, από τον καιρό που αγωνιζόταν, έδειχνε ότι έχει μέσα του το προπονητιλίκι. Μια ιστορία από αυτές που δεν έχουν επιβεβαιωθεί αλλά ούτε και διαψευστεί ποτέ, έλεγε πως όταν έπαιζε στη Γουίμπλεντον, οι σχέσεις του με τον προπονητή καταστράφηκαν στο ημίχρονο ενός αγώνα. Ο προπονητής μπήκε έξαλλος στα αποδυτήρια και τον έκραξε δημόσια γιατί δεν μάρκαρε αποτελεσματικά σε μια φάση έναν παίκτη των αντιπάλων και τότε ο Σολμπάκεν σηκώθηκε και του ανέλυσε διεξοδικά πως, βάσει της τακτικής των δυο ομάδων, δεν γινόταν να μαρκάρει αυτός τον συγκεκριμένο παίκτη. Μετά από αυτό ο Νορβηγός μέσος παραγκωνίστηκε και τελικά αποχώρησε στο τέλος της χρονιάς έχοντας γράψει 8 συμμετοχές όλες κι όλες.

Ένα χρόνο μετά τη μέρα που απέκτησε βηματοδότη, ο Σολμπάκεν έκανε μια νέα αρχή στη ζωή του, ως προπονητής, με πρώτη θητεία σε μια μικρή ομάδα της Νορβηγίας στην οποία είχε ξεκινήσει την ποδοσφαιρική του καριέρα. Το 2006 επέστρεψε στο μέρος που έπαθε το έμφραγμα, καθώς ανέλαβε την Κοπεγχάγη. Με αυτόν στον πάγκο σε δυο μεγάλες θητείες (από το 2006 έως το 2011 και από το 2013 έως το 2020) η ομάδα πανηγύρισε 8 πρωταθλήματα και 4 κύπελλα και έγινε η πρώτη ομάδα από τη Δανία που φτάνει στους «16» του Τσάμπιονς Λιγκ. Αν και ενδιάμεσα, τα περάσματα του από τη Γουλβς και την Κολωνία, αποδείχτηκαν αποτυχημένα, τα επιτεύγματα του με την Κοπεγχάγη τον έκαναν περιζήτητο, ειδικά στη βόρεια Ευρώπη.

Το 2022 ψηφίστηκε ως ο καλύτερος προπονητής στην ιστορία του πρωταθλήματος Δανίας. Την εποχή που έλαβε αυτή τη σπουδαία αναγνώριση, αυτός είχε αποχωρήσει από τη χώρα και είχε αναλάβει την εθνική Νορβηγίας. Ο πρώτος του στόχος, η πρόκριση στο Μουντιάλ του Κατάρ, δεν επιτεύχθηκε καθώς οι Νορβηγοί τερμάτισαν πίσω από τους Ολλανδούς και τους Τούρκους στα προκριματικά. Στη δεύτερη προσπάθεια του, τα αποτελέσματα ήταν πολύ καλύτερα. Μπορείς να τα πεις και θεαματικά.

Τα προκριματικά στην Ευρώπη έχουν αποδειχτεί αρκετές φορές παραπλανητικά αλλά όσο χαλαρά και να το δει κανείς τα νούμερα που κατέγραψε η Νορβηγία δεν είναι φυσιολογικά, πόσο μάλλον για μια ομάδα όπως αυτή. Οι Νορβηγοί πηγαίνουν στο Μουντιάλ των ΗΠΑ μετά από μια προκριματική φάση που έκαναν 8 νίκες σε 8 ματς με 37-5 γκολ, δηλαδή έβαλαν μ.ο. 4,6 γκολ/αγώνα! Tα 7 από αυτά τα έβαλαν μέσα-έξω στους Ιταλούς, ή τέλος πάντων σε αυτούς τους τύπους που φοράνε τη φανέλα της Ιταλίας. Αυτή είναι η καλύτερη επιθετική συγκομιδή στην ιστορία των προκριματικών του Μουντιάλ!

Την τελευταία φορά που η Νορβηγία έπαιξε σε Παγκόσμιο Κύπελλο είχε στην επίθεση τον Τόρε Άντρε Φλο και στο κέντρο τον Έρικ Μίκλαντ και τον Στόλε Σολμπάκεν. Τώρα επιστρέφει σε ένα Μουντιάλ με τον Σολμπάκεν ξανά παρών. Αυτή τη φορά όμως δεν θα φοράει ποδοσφαιρικά παπούτσια και σορτσάκι αλλά κοστούμι. Και έναν βηματοδότη μέσα του που, όπως λέει και ο ίδιος, του υπενθυμίζει ανά διαστήματα “τι είναι πραγματικά σημαντικό στη ζωή και τι όχι”.