Έλβερσμπεργκ: Τι δουλειά έχει το «χωριό» στην Μπουντεσλίγκα;

Το «Cool Runnings» (στην Ελλάδα κυκλοφόρησε με τον τίτλο «Πάμε χιόνι;») είναι μια κωμωδία των 90s που με τα χρόνια απέκτησε μια καλτ φήμη που την ξεχώρισε από άλλες του είδους. Σε αυτή, η Τζαμάικα αποφασίζει να στείλει στους χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες μια ομάδα αγωνιστικού ελκήθρου. Η απολαυστική ιστορία έχει στο επίκεντρο της τον αγαπημένο Τζον Κάντι και στη βάση της μια ιδέα που μοιάζει φανταστική, επινοημένη από κάποιον καλό σεναριογράφο. Τι δουλειά έχει η Τζαμάικα με τα χιόνια και τα έλκηθρα; Κι όμως είναι εν μέρει αληθινή! Λίγα χρόνια νωρίτερα η χώρα πήρε μέρος στο συγκεκριμένο αγώνισμα στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1988 στο Κάλγκαρυ του Καναδά.

«Αυτό ξεπερνά τη φαντασία μου, η Τζαμάικα έχει ομάδα ελκήθρου»

Αυτή την ατάκα από την ταινία επέλεξε να χρησιμοποιήσει σε μια συνέντευξη τύπου λίγες μέρες πριν το πρώτο παιχνίδι στην Μπουντεσλίγκα ο προπονητής της Έλβερσμπεργκ, Βίνσεντ Βάγκνερ. Τι σχέση έχει όμως εκείνη η, κλασική πια, κωμωδία με μια σχετικά άγνωστη γερμανική ομάδα που ετοιμαζόταν να κάνει πρεμιέρα στη μεγαλύτερη κατηγορία της χώρας; Και οι δυο ιστορίες μοιάζουν τόσο απίθανες που δυσκολεύεσαι να πιστέψεις ότι έχουν συμβεί στην πραγματικότητα. Στην ίδια συνέντευξη, ο Βάγκνερ χρησιμοποίησε άλλη μια υπερβολική έκφραση για να περιγράψει την κατάσταση: «Για εμάς όλο αυτό μοιάζει με αποστολή στον Άρη». Μια δήλωση που πάει πακέτο με μια που είχε κάνει πριν μερικούς μήνες, όταν η ομάδα του κατάφερε να ανέβει για πρώτη φορά στην Μπουντεσλίγκα: «Είναι σαν να φτάσαμε στο φεγγάρι».

Για να κατανοήσουμε τους λόγους που αυτή η άνοδος μοιάζει τόσο αφύσικη, αρκεί να παραθέσουμε κάποια γεωγραφικά και στατιστικά στοιχεία: Το Έλβερσμπεργκ είναι μια μικρή πόλη 13.000 κατοίκων στα νοτιοδυτικά της Γερμανίας, δίπλα ακριβώς στα σύνορα με τη Γαλλία. Για την ακρίβεια, δεν είναι καν πόλη. Είναι ένας δήμος που έχει ενώσει δυο γειτονικά χωριά (για τα γερμανικά δεδομένα). Ακόμα και μετά την ένωση, παραμένει ένα μέρος που έχει μικρότερο πληθυσμό από τη Ραφήνα, τα Διαβατά ή τη Ναύπακτο και δεν έχει σταθμό τρένου, κάτι ασυνήθιστο για Γερμανία. Γι’ αυτό το λόγο, η Έλβερσμπεργκ, που είναι η 59η ομάδα που αγωνίζεται στην Μπουντεσλίγκα, είναι επίσημα και η πιο μικρή στην ιστορία της διοργάνωσης (για όσους αναρωτιούνται, η Χόφενχαιμ δηλώνει ως έδρα της το γειτονικό Σίνσχαϊμ).

Πώς γίνεται όμως ένα χωριό να φτάσει από τις ημι-επαγγελματικές κατηγορίες στο υψηλότερο επίπεδο; Πριν από 4 χρόνια έπαιζε στην 4η κατηγορία ενώ μέχρι το 2023 δεν είχε ανέβει ποτέ στα 116 χρόνια ιστορίας της στη 2η κατηγορία! Το ταβάνι της ήταν μια θέση κοντά στην πρώτη 10αδα της 3ης κατηγορίας. Η απάντηση είναι, ως συνήθως, πολυσύνθετη. Ένας συνδυασμός πολύ καλής δουλειάς, λίγη τύχη στο κομμάτι της στελέχωσης των ανθρώπων που κινούν τα νήματα και φυσικά μια σταθερή πηγή οικονομικής στήριξης. Ας αρχίσουμε από το τελευταίο, καθώς συχνά ο κόσμος σε τέτοιες περιπτώσεις εξ αρχής σκέφτεται πως κάποιος ευκατάστατος χρηματοδότης έχει βάλει το χεράκι του και έχει αγοράσει στην ουσία τις ανόδους, όπως για παράδειγμα στη Ρέξαμ.

Η αλήθεια είναι πως πίσω από το θαύμα της Έλβερσμπεργκ κυριαρχεί η φιγούρα ενός ανθρώπου. Ο Φρανκ Χόλζερ έπαιζε μπάλα στα νιάτα του στη γειτονική Σααρμπρίκεν και έφτασε μέχρι και την Μπουντεσλίγκα με τη φανέλα της Άιντραχτ Μπράουνσβαϊγκ. Όταν αποσύρθηκε έμεινε κοντά στο παιχνίδι και στα 90s ασχολήθηκε με την Έλβερσμπεργκ, καθώς είχε γεννηθεί σε μια πόλη λίγα χιλιόμετρα μακριά. Αρχικά ανέλαβε πρόεδρος και κατά διαστήματα καθόταν και στον πάγκο ως προπονητής, εκμεταλλευόμενος το γεγονός ότι ο σύλλογος ήταν τότε ερασιτεχνικός. Την ίδια εποχή ανέλαβε και επικεφαλής της φαρμακευτικής εταιρείας Ursapharm, την οποία είχε συνιδρύσει ο πατέρας του. Η εταιρεία αναπτύχθηκε ραγδαία τα επόμενα χρόνια κι έτσι απέκτησε μεγάλη οικονομική άνεση που του επέτρεπε να στηρίζει και την ομάδα της περιοχής του.

Ο Χόλζερ έμεινε στην προεδρία της ομάδας μέχρι το 2008 και λίγο αργότερα τα ηνία ανέλαβε ο γιος του Ντομινίκ. Η οικογένεια στηρίζει το σύλλογο με κάθε τρόπο, αφού η φαρμακευτική εταιρεία της αποτελεί τον βασικό χορηγό που γεμίζει τα ταμεία και εγγυάται μια οικονομική σταθερότητα. Σε καμία περίπτωση όμως οι Χόλζερ δεν λειτουργούν με τη λογική «να βάλω περισσότερα από τους υπολοίπους για να ανεβάσω την ομάδα». Η Έλβερσμπεργκ στηρίζεται εξ ολοκλήρου στο μοντέλο «να αναδείξω μόνη μου νέους παίκτες ή να βρω λαβράκια στην αγορά, να τα αξιοποιήσω προς όφελος μου και αργότερα να τα πουλήσω σε καλύτερη τιμή».

Χαρακτηριστικά, την τριετία που βρέθηκε στη Μπουντεσλίγκα 2 τα λεφτά που ξόδεψε σε μεταγραφές την τοποθετούσαν στη 12η μόλις θέση της σχετικής λίστας. Πριν από φέτος, μόνο σε μια περίπτωση σε όλη την ιστορία της η ομάδα ξόδεψε πάνω από 650.000 ευρώ για έναν ποδοσφαιριστή, κι αυτή έλαβε χώρα πέρσι όταν έδωσε 1,5 εκατομμύριο για τον Νταβίντ Μοκβά της Χόφενχαιμ.

Οι Χόλζερ εγγυώνται ότι ο σύλλογος δεν θα έχει οικονομικά προβλήματα αλλά κατά βάση η ομάδα ποντάρει στην οργανωμένη δουλειά που γίνεται από όλα τα τμήματα, από τους προπονητές μέχρι το τμήμα σκάουτινγκ. Κεντρικό πρόσωπο σε όλο αυτό ήταν ο Όλε Μπουχ που το 2018 ανέλαβε τη θέση του αθλητικού διευθυντή. Μέσα σε μερικά χρόνια ο Μπουχ έφτιαξε σταδιακά μια ομάδα που ανέβηκε από την 4η κατηγορία στην 1η, με εξαιρετικές επιλογές στις μεταγραφές και στην στελέχωση του πάγκου αλλά και σωστά υπολογισμένες πωλήσεις. Μόνο την τελευταία διετία στα ταμεία μπήκαν συνολικά 12 εκατομμύρια από παίκτες που κόστισαν ψίχουλα.

Η δουλειά του ήταν τόσο πετυχημένη που την άνοιξη που μας πέρασε δέχτηκε μια δελεαστικότατη πρόταση από τη Ντόρτμουντ την οποία και αποδέχτηκε. Λίγο καιρό αργότερα το δημιούργημα του τερμάτισε στη 2η θέση της Μπουντεσλίγκα 2. Το γήπεδο πλημμύρισε από κόσμο που μπήκε στον αγωνιστικό χώρο για να πανηγυρίσει με τους παίκτες και η περιοχή, που είχε να δει ομάδα στην 1η κατηγορία από το 1993 όταν έπαιζε εκεί η Σααρμπρίκεν, γιόρτασε για μέρες την ιστορική άνοδο.

Τι γίνεται όμως τώρα; Η Μπουντεσλίγκα είναι ένας άλλος κόσμος. “Μια αποστολή στον Άρη” όπως είπε και ο προπονητής της, που μέχρι πριν λίγα χρόνια ήταν καθηγητής σε ένα γυμνάσιο στο Έσεν και σήμερα σχεδιάζει συστήματα για να αντιμετωπίσει τις μεγαλύτερες ομάδες της χώρας. Χωρίς τον Μπουχ να διαχειρίζεται το αυξημένο μπάτζετ τα δεδομένα δεν είναι και πολύ αισιόδοξα. Ακόμα κι αν είχε μείνει ο αθλητικός διευθυντής της βέβαια, η Έλβερσμπεργκ πάλι θα ήταν ένα από τα μεγαλύτερα φαβορί για υποβιβασμό. Η δυναμική της είναι πολύ μικρή (μια πόλη 13.000 ανθρώπων δεν μπορεί να σε εκτοξεύσει, όσο καλό κι αν είναι το μάρκετινγκ σου), η εμπειρία της είναι ανύπαρκτη (το ρόστερ της είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό ίδιο με πέρσι, κάτι που σημαίνει ότι ελάχιστοι ποδοσφαιριστές της έχουν δοκιμαστεί στη Μπουντεσλίγκα παλιότερα) και οι τσέπες της είναι αρκετά μικρές για αυτό το επίπεδο (μόνο πέντε ομάδες έδωσαν λιγότερα λεφτά από αυτή φέτος το καλοκαίρι, στο οποίο υποτίθεται ο σύλλογος έπρεπε να αναβαθμίσει το ρόστερ του για να μη γίνει σάκος του μποξ).

Το θέμα της έδρας της αποτυπώνει τη διαφορά που πρέπει να καλύψει με τις υπόλοιπες ομάδες, αν θέλει να είναι έστω και λίγο ανταγωνιστική. Το γήπεδο των 14.000 θέσεων που αγωνίζεται είναι το μικρότερο στο πρωτάθλημα και πρέπει να ανακαινισθεί και να μεγαλώσει για να καλύψει το μίνιμουμ των απαιτήσεων της Μπουντεσλίγκα, που είναι 15.000 θέσεις. Η αρμόδια αρχή δίνει στις νεοφώτιστες ομάδες ένα περιθώριο μερικών μηνών για να βελτιώσουν τις εγκαταστάσεις και να αυξήσουν τη χωρητικότητα. Το σχέδιο είναι η επέκταση να ολοκληρωθεί μέχρι τις αρχές του 2027. Ως τότε θα μπορεί να φιλοξενήσει μόνο 10.000 θεατές. Επιπλέον, οι εσωτερικοί χώροι θα προσφέρουν ένα μικρό σοκ στις μεγάλες δυνάμεις της χώρας, αφού όταν φτιάχτηκαν, κανένας δεν μπορούσε να φανταστεί ότι μια μέρα θα χρειαστεί να τις χρησιμοποιήσουν οι παίκτες της Μπάγερν και της Ντόρτμουντ.

Παρά τις πολλές αδυναμίες της, οι άνθρωποι της Έλβερσμπεργκ είναι αποφασισμένοι να απολαύσουν στο έπακρο αυτή την ξεχωριστή χρονιά και να μην πέσουν αμαχητί. «Η εμπειρία της 2ης κατηγορίας ήταν ήδη τρελή για εμάς», δήλωσε ο Βάγκνερ λίγες μέρες πριν την πρώτη σέντρα της σεζόν: «Για εμάς, η Μπουντεσλίγκα φαινόταν τόσο μακρινή κατά καιρούς. Όταν όμως βγαίνουμε στο γήπεδο ξεχνάμε τις υποδομές και τα χρήματα. Γνωρίζω πως ίσως ακούγεται αστείο αλλά κάποιες φορές δείχνουμε πως μπορούμε να κοντράρουμε τους πάντες.» Μερικές μέρες μετά από αυτή τη δήλωση όλη η Γερμανία κατάλαβε ότι δεν είναι αστείο. Το «χωριό», που έχει κάνει συνήθεια τις αγωνιστικές υπερβάσεις εδώ και μερικά χρόνια, έκανε άλλη μια και στην πρεμιέρα του πρωταθλήματος έκανε την πρώτη έκπληξη της σεζόν κερδίζοντας με 3-2 τη Λεβερκούζεν.

Ακόμα κι αν δεν καταφέρουν να παραμείνουν στην κατηγορία, οι άνθρωποι του Έλβερσμπεργκ ίσως καταφέρουν να γράψουν μια ωραία ιστορία που θα εμπνεύσει τη δημιουργία κάποιας ταινίας και θα αποκτήσει μια καλτ διάσταση στο μέλλον. «Αυτό ξεπερνά τη φαντασία μου, το Έλβερσμπεργκ έχει ομάδα στην Μπουντεσλίγκα».