Το τελευταίο παιχνίδι του Ζινεντίν Ζιντάν

Το βράδυ της Παρασκευής στο Σταντ ντε Φρανς στο Παρίσι ο Ζινεντίν Ζιντάν θα καθίσει για πρώτη φορά στον πάγκο της εθνικής Γαλλίας σε εντός έδρας παιχνίδι. Αντίπαλος της ομάδας του θα είναι η Ιταλία. Είκοσι χρόνια πριν, το καλοκαίρι του 2006, ο Ζιζού είχε παίξει το τελευταίο του παιχνίδι με τη φανέλα της εθνικής αλλά και το τελευταίο της καριέρας του γενικότερα. Μέχρι και σήμερα, εκείνο παραμένει το πιο αξέχαστο φινάλε στην καριέρα ενός ποδοσφαιριστή. Αντίπαλος του εκείνη τη μέρα; Ξανά η Ιταλία.

9 Ιουλίου 2006. Ολυμπιακό Στάδιο Βερολίνου. Τελικός του παγκοσμίου κυπέλλου. Στον αγωνιστικό χώρο βγαίνουν η Ιταλία και η Γαλλία. Οι Ιταλοί πηγαίνουν στη Γερμανία με την ψυχολογία στα τάρταρα καθώς λίγες εβδομάδες πριν την πρώτη σέντρα έσκασε το σκάνδαλο «Καλτσιόπολι». Πιο συγκεκριμένα, μέσα στον Μάιο, την εποχή δηλαδή που ανακοινώθηκε η αποστολή της εθνικής για το Μουντιάλ, δημοσιεύτηκαν στον τύπο οι πρώτες αποκαλύψεις από τις τηλεφωνικές συνομιλίες και λίγες μέρες αργότερα παραιτήθηκε ο πρόεδρος της Ιταλικής Ομοσπονδίας.

Με αρκετούς παίκτες της εθνικής να ανήκουν σε ομάδες που ήταν υπό έρευνα και να βρίσκονται σε ένα καθεστώς αβεβαιότητας για το πώς θα τιμωρηθούν, η Ιταλία ξεκίνησε αναμενόμενα το τουρνουά ως το 5ο φαβορί. Η ομάδα του Λίπι πέρασε σχετικά εύκολα τον όμιλο, ζορίστηκε στη φάση των 16 απέναντι στους Αυστραλούς, ξεπέρασε με άνεση το εμπόδιο των Ουκρανών στα προημιτελικά και πέτυχε μια από τις πιο διάσημες νίκες της σύγχρονης ιστορίας της στα ημιτελικά, απέναντι στη Γερμανία μέσα στο Ντόρτμουντ.

Από την άλλη πλευρά βρισκόταν η Γαλλία, μια ακόμα ομάδα που είχε πάει στη διοργάνωση με το κεφάλι χαμηλά. Μετά το πατατράκ του προηγούμενου Μουντιάλ, όταν και αποκλείστηκαν από τον όμιλο χωρίς καν να πετύχουν ένα γκολ, αλλά και την αναπάντεχη σφαλιάρα στο Euro 2004 από την παρέα του Χαριστέα και του Ζαγοράκη, οι Γάλλοι ήταν πιο κάτω από τους Ιταλούς στη λίστα των φαβορί (στην 6η θέση). Αυτή η απαισιοδοξία επιβεβαιώθηκε στον όμιλο, όπου για άλλη μια φορά τα βρήκαν σκούρα. Ισοπαλία με την Ελβετία, ισοπαλία με τη Ν. Κορέα και ζόρικη πρόκριση χάρη στη νίκη με 2-0 επί του αδύναμου Τόγκο. Από εκεί και μετά όμως, η ψυχολογία άλλαξε. Οι παίκτες του Ρεμόν Ντομενέκ πήραν τα πάνω τους και με ηγέτη τον ανεβασμένο Ζιντάν πέταξαν έξω στα νοκ άουτ αρχικά τους Ισπανούς, μετά τους Βραζιλιάνους και στα ημιτελικά τους Πορτογάλους.

Ο αγώνας με τη Βραζιλία, που ήταν το πρώτο φαβορί για τον τίτλο, θεωρείται ένας από τους πιο κλασικούς στην ιστορία των Παγκοσμίων Κυπέλλων. Αν και η ‘σελεσάο’ κατέβηκε με Ρονάλντο, Ροναλντίνιο, Κακά και αλλαγή τον Αντριάνο η εικόνα της ήταν αποκαρδιωτική. Οι Βραζιλιάνοι τέλειωσαν το ματς με 1 μόνο σουτ εντός εστίας (!), ο Ζιντάν στην άλλη πλευρά έκανε σπουδαίο παιχνίδι και οι Γάλλοι προκρίθηκαν. Ένας Ζιντάν που υπενθυμίζουμε πως σε κάθε αγώνα νοκ άουτ έπαιζε στην ουσία το εν δυνάμει τελευταίο ματς της καριέρας του, καθώς είχε ανακοινώσει από τον Απρίλιο πως αμέσως μετά το Μουντιάλ θα κρεμάσει τα παπούτσια του.

Το βράδυ πριν από ένα τελικό Μουντιάλ ελάχιστοι καταφέρνουν να κοιμηθούν. Αυτό είναι ένα δεδομένο που το έχουμε ακούσει από αμέτρητους παίκτες. Κάτι αντίστοιχο συνέβη και στην αποστολή της Ιταλίας. Ο Τόττι περιγράφει: “Το βράδυ πριν από τον τελικό πήγαμε όλοι στα δωμάτια μας κατά τις 11 αλλά δεν με έπαιρνε ο ύπνος με τίποτα. Κάποια στιγμή χτύπησε η πόρτα. Ήταν ο Γκατούζο. Με ρώτησε τι κάνω. Του είπα ότι δεν μπορώ να κοιμηθώ. Μου πρότεινε να παίξουμε χαρτιά. Του λέω “είσαι σοβαρός; Είναι μεσάνυχτα”. Μου απάντησε “αφού έτσι κι αλλιώς δεν μας παίρνει ο ύπνος”. Παρτίδα με την παρτίδα, καταλήξαμε να παίζουμε ως τις 6 το πρωί! Όσο εμείς παίζαμε, από τα διπλανά δωμάτια ακούγαμε τους υπόλοιπους που έπαιζαν Playstation. Κανένας μας δεν κοιμήθηκε εκείνο το βράδυ, εκτός από έναν. Αλλά δεν θα σας πω ποιος ήταν.”

Στην άλλη πλευρά, οι Γάλλοι – κλασικά – είχαν διάφορα εσωτερικά θέματα να αντιμετωπίσουν. Όπως αποκάλυψε χρόνια αργότερα ο Ζιντάν, από ένα σημείο και μετά οι παίκτες πήραν ουσιαστικά τον τακτικό και ψυχολογικό έλεγχο από τον Ντομενέκ και στον ελεύθερο χρόνο τους πήγαιναν σε ένα ήσυχο εστιατόριο κοντά στο ξενοδοχείο και συζητούσαν τα διάφορα θέματα της ομάδας. Ο Γάλλος τεχνικός βρισκόταν διαρκώς υπό αμφισβήτηση και οι λόγοι μερικές φορές ξεπερνούσαν το αγωνιστικό. Για παράδειγμα, κάποιες κακές γλώσσες έλεγαν πως είχε αφήσει εκτός αποστολής τον φορμαρισμένο Ζιουλί επειδή ο καημένος Λουντοβίκ είχε στείλει sms με πρόσκληση για φαγητό στη δημοσιογράφο με την οποία τα είχε ο Ντομενέκ (προς υπεράσπιση του, ο Ζιουλί δεν γνώριζε για τη σχέση τους).

Στα καθαρά αγωνιστικά, ο Λίπι ξεκίνησε με τον Μπουφόν στην εστία, τους Γκρόσο και Ζαμπρότα στα άκρα της άμυνας, Ματεράτσι και Καναβάρο στα σέντερ μπακ (καθώς ο Νέστα ήταν τραυματίας), Περότα-Πίρλο-Γκατούζο-Καμορανέζι στο κέντρο, τον Τόττι 10αρι και τον Λούκα Τόνι στην κορυφή. Οι Γάλλοι είχαν τον Μπαρτέζ στην εστία, Τουράμ και Γκαλάς στο κέντρο της άμυνας, Αμπιντάλ και Σανιόλ στα άκρα, Βιειρά-Μακελελέ μπροστά από την άμυνα και τους Ριμπερί-Ζιντάν-Μαλουντά πίσω από τον Τιερί Ανρί. Στο 20λεπτο το σκορ ήταν ήδη 1-1 με σκόρερ τους δυο παίκτες που λίγο αργότερα θα γίνονταν πρωταγωνιστές σε μια από τις πιο φημισμένες φάσεις του ποδοσφαίρου.

Στο τελευταίο παιχνίδι της καριέρας του ο Ζιντάν επέλεξε να εκτελέσει το πέναλτι που κέρδισε η Γαλλία στα πρώτα λεπτά με πανένκα, αψηφώντας την σπουδαιότητα της στιγμής και το γεγονός ότι είχε απέναντι του έναν από τους καλύτερους τερματοφύλακες στον κόσμο. Ένα πανένκα τόσο τέλειο που άγγιξε τα όρια της αποτυχίας, χτυπώντας αρχικά στο οριζόντιο δοκάρι και στη συνέχεια λίγα εκατοστά μέσα από τη γραμμή, αλλά δεν τα ξεπέρασε. Μιλώντας γι’ αυτό αργότερα είπε: “Ήταν κάτι διαφορετικό για μένα αλλά έπρεπε να το κάνω. Απέναντι μου ήταν ο Μπουφόν που με ήξερε πολύ καλά. Έπρεπε να βρω έναν τρόπο να τον εκπλήξω. Από τη στιγμή που πήρα την μπάλα στα χέρια ήξερα πως θα το εκτελέσω έτσι. Δεν το σκέφτηκα πολύ, περισσότερο από ένστικτο το έκανα. Γι’ αυτό το ποδόσφαιρο είναι τόσο ωραίο. Γιατί πρέπει να είσαι αυθόρμητος για να δημιουργήσεις”.

Το προβάδισμα δεν κράτησε πολύ. Οι Ιταλοί ισοφάρισαν με δυνατή κεφαλιά του Ματεράτσι και είχαν δοκάρι λίγο αργότερα με νέα κεφαλιά του Τόνι. Το ημίχρονο έληξε με 1-1. Στην επανάληψη ο ρυθμός έπεσε κι άλλο. Στο τελευταίο δεκάλεπτο ο Ζιντάν έδειξε προς τον πάγκο πως έχει ενοχλήσεις στον δεξιό ώμο από μια διεκδίκηση με τον Καναβάρο αλλά ξεκαθάρισε πως θα συνεχίσει κανονικά. Το παιχνίδι οδηγήθηκε στην παράταση. Εκεί έγινε και η φάση που σημάδεψε τον τελικό. Ο Ματεράτσι προκάλεσε τον Ζιντάν, αυτός απάντησε με μια μεγαλοπρεπέστατη κουτουλιά, ο Αργεντινός διαιτητής του έδειξε την κόκκινη κι έτσι γράφτηκε ιστορία.

Τα επόμενα χρόνια η φάση συζητήθηκε και αναλύθηκε διεξοδικά. Ο Ζιντάν περιορίζεται στο να λέει πως ο Ματεράτσι έβρισε την οικογένεια του, χωρίς να διευκρινίζει πώς. Ο Ιταλός από την άλλη έχει ξεκαθαρίσει πως δεν αναφέρθηκε ποτέ στη μητέρα του, όπως ακουγόταν τότε. Έχει παραδεχτεί όμως πως έκανε σχόλιο για την αδερφή του, παρ’ ότι, όπως υποστηρίζει τουλάχιστον ο ίδιος, δεν είχε ιδέα αν πράγματι έχει αδερφή (για την ιστορία, έχει)! “Του είπα ό,τι του είπα. Μην ξεχνάμε πως ένας από τους μεγαλύτερους trash talkers στην ιστορία ήταν ο Μάικλ Τζόρνταν. Αν κάποιος έλεγε το ίδιο σε μένα δεν θα αντιδρούσα έτσι. Ποδόσφαιρο είναι, όχι η Άγρια Δύση”. Ο Ζιντάν επιμένει ότι δεν θα απολογηθεί ποτέ για την ενέργεια του και δηλώνει: “Αν κοιτάξετε τις 14 κόκκινες που είχα στην καριέρα μου, οι 12 από αυτές ήταν αποτέλεσμα πρόκλησης. Αυτό βέβαια δεν είναι δικαιολογία αλλά με το πάθος και την ιδιοσυγκρασία μου δεν γινόταν να μην αντιδράσω”.

Αν και χωρίς τον αρχηγό τους οι Γάλλοι άντεξαν στα εναπομείναντα δέκα λεπτά και οδήγησαν το ματς στα πέναλτι. Για δεύτερη μόλις φορά στην ιστορία ένας τελικός Μουντιάλ θα κρινόταν σε αυτή τη διαδικασία. Στις οχτώ πρώτες εκτελέσεις των δυο ομάδων μόνο ο Τρεζεγκέ δεν κατάφερε να βρει δίχτυα. Την αρχή είχε κάνει ο Πίρλο. Αργότερα έγραψε με μια ελαφρώς ποιητική διάθεση στην αυτοβιογραφία του: “Όταν πήγα να εκτελέσω το πέναλτι σήκωσα τα μάτια στον ουρανό και ζήτησα βοήθεια, γιατί αν υπάρχει Θεός δεν υπάρχει περίπτωση να είναι Γάλλος. Μετά πήρα μια μεγάλη, βαθιά αναπνοή. Εκείνη η αναπνοή ήταν δικιά μου αλλά θα μπορούσε να ήταν ενός δασκάλου, ενός εργάτη, ενός μαθητή, κάθε Ιταλού που παρακολουθούσε το παιχνίδι. Εκείνη τη στιγμή ήμουν όλοι αυτοί.”

Τελευταίος για τους Ιταλούς ήταν ο Φάμπιο Γκρόσο. Με το σκορ στο 4-3 αν ευστοχούσε θα έδινε στην ομάδα του την κούπα και θα γινόταν ήρωας για δεύτερο σερί παιχνίδι, καθώς είχε ανοίξει το σκορ στον ημιτελικό με τους Γερμανούς. Η παρουσία και μόνο του Γκρόσο σε αυτή τη λίστα αποτελούσε πάντως έκπληξη. Με τον Τόττι να έχει βγει αλλαγή, ο Λίπι έψαχνε τον παίκτη που θα συμπληρώσει την πρώτη 5αδα. “Εσύ θα βαρέσεις το 5ο” είπε με σιγουριά στον Γκρόσο. Αυτός έπαθε ένα μικρό σοκ. “Γιατί εγώ;” ρώτησε. Ήταν 29 ετών, ήταν αριστερό μπακ και τα μόνα πέναλτι που είχε εκτελέσει στην καριέρα του ήταν αρκετά χρόνια πριν όταν έπαιζε στην 4η κατηγορία! “Γιατί είσαι ο άνθρωπος της τελευταίας στιγμής” του υπενθύμισε ο Λίπι. Ο Γκρόσο ευστόχησε και η Ιταλία κέρδισε το 4ο Παγκόσμιο Κύπελλο της.

Στην επιστροφή των πρωταθλητών περισσότεροι από 500.000 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στη Ρώμη για να τους αποθεώσουν. Στο εξώφυλλο της Κοριέρε ντέλα Σέρα ο γνωστός δημοσιογράφος Τζιάνι Ρότα έγραψε: “Σε είκοσι πέντε χρόνια, όταν μεγαλώσει η γενιά των αγοριών και των κοριτσιών που ακόμα κοιμούνται ευτυχισμένοι μετά τη βραδιά των εορτασμών για το παγκόσμιο πρωτάθλημα της Ιταλίας, οι αναμνήσεις θα παραμείνουν…” Αυτό που δεν μπορούσε ποτέ να φανταστεί, ούτε αυτός, ούτε κανένας στον πλανήτη, είναι ότι είκοσι χρόνια μετά εκείνο παραμένει το τελευταίο παιχνίδι νοκ άουτ των Ιταλών σε Μουντιάλ!

Και στη Γαλλία όμως η υποδοχή ήταν ενθουσιώδης. Χιλιάδες άνθρωποι έδωσαν το παρών έξω από το ξενοδοχείο που διέμενε η αποστολή στο Παρίσι και χειροκρότησαν τους παίκτες. Ο «μοιραίος» στη διαδικασία των πέναλτι Τρεζεγκέ δεν μπόρεσε να συγκρατήσει τα δάκρυα του. Ο Ανρί τον πήρε αγκαλιά ενώ την ίδια ώρα ο κόσμος τον χειροκροτούσε καθώς δεν ξέχασε τις χαρές που τους είχε δώσει, με αποκορύφωμα το χρυσό γκολ στον τελικό του Euro 2000.

Οι περισσότεροι στη Γαλλία υπερασπίστηκαν τον Ζιζού για την ενέργεια του. Από τον απλό κόσμο (στα γκάλοπ που έγιναν αμέσως μετά η πλειοψηφία των Γάλλων ήταν μαζί του) και τον Ντομενέκ μέχρι τον πρόεδρο Ζακ Σιράκ. “Είσαι ένας βιρτουόζος, μια ιδιοφυΐα του παγκόσμιου ποδοσφαίρου” δήλωσε ο Σιράκ: “Είσαι επίσης ένας άνθρωπος με καρδιά, αφοσίωση και πεποίθηση. Γι’ αυτό η Γαλλία σε θαυμάζει και σε αγαπά.” Δυο δεκαετίες αργότερα ο Ζιντάν επέστρεψε στην εθνική Γαλλίας. Αυτή τη φορά φοράει κουστούμι και κάθεται στον πάγκο. Αν κρίνουμε όμως από το πάθος με το οποίο πανηγύρισε το γκολ της νίκης απέναντι στους Βέλγους πριν λίγες μέρες, κανένας δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο αν η κατάσταση ξεφύγει να βγει στην επιφάνεια ο ασυγκράτητος Ζιζού που μεγάλωσε παίζοντας μπάλα στους δρόμους της Μασσαλίας.